Niki Agrotou

3ο Συμπόσιου Δικονομικού Δικαίου του Πανεπιστημίου Λευκωσίας: Εκσυγχρονισμός Κυπριακών Δικαστηρίων υψίστης σημασίας

Βασικές παρεμβάσεις, αξιόλογες συστάσεις και πολύτιμες πληροφορίες για τον εκσυγχρονισμό των κυπριακών δικαστηρίων ήταν το επίκεντρο του 3ο Συμπόσιου της Μονάδας Δικονομικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας

Το συμπόσιο, που πραγματοποιήθηκε με επιτυχία την Παρασκευή 15 Δεκεμβρίου 2023, τόνισε την ανάγκη για τη βέλτιστη λειτουργικότητα του δικαστηρίου σε έναν ταχέως εξελισσόμενο κόσμο. Με θέμα «Το Δικαστήριο του 21ου αιώνα: Προσωπικό και Εξοπλισμός», ασχολήθηκε με τα ζητήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα τα κυπριακά δικαστήρια. Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στον ζωτικό εκσυγχρονισμό των κυπριακών δικαστηρίων.

Ένα βασικό στοιχείο, που τονίστηκε τόσο από τοπικούς όσο και από διεθνείς ομιλητές, είναι η κρίσιμη ανάγκη για συνεχείς διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Αυτές οι μεταρρυθμίσεις στοχεύουν στην ενίσχυση και τον εξορθολογισμό των κυπριακών δικαστηρίων, βελτιώνοντας έτσι τη διαδικασία απονομής δικαιοσύνης, μια βασική πτυχή της κυπριακής κοινωνίας και βιώσιμης ανάπτυξης.

Ο Νίκος Τορναρίτης, Πρόεδρος της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων της Βουλής, σημείωσε ότι οι προσπάθειες εκσυγχρονισμού των δικαστηρίων μέσω συνταγματικών τροποποιήσεων αντιπροσωπεύουν πρόοδο για ένα παλαιότερα άκαμπτο και δυσλειτουργικό σύστημα, όπως έχουν δείξει οι ευρωπαϊκές συγκρίσεις.

Η Λουίζα Χριστοδουλίδου Ζαννέτου, Επίτροπος Νομικής, τόνισε την ανάγκη τα δικαστήρια να αξιοποιήσουν την τεχνολογία για πρόσβαση στη δικαιοσύνη και βελτιωμένη επικοινωνία εντός του δικαστικού συστήματος.

Ο Μιχάλης Βορκάς, Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Κύπρου, παρατήρησε ότι το κύρος του συστήματος δικαιοσύνης της Κύπρου έχει επηρεαστεί ιστορικά. Κάλεσε για εποικοδομητικό διάλογο και ευρύτερη κοινωνική συζήτηση για αποτελεσματική δράση, τονίζοντας ότι «η δικαιοσύνη που είναι ανεξάρτητη αλλά καθυστερεί, δεν εκπληρώνει την αποστολή της».

Στο συμπόσιο, ο Αχιλλέας Αιμιλιανίδης, Κοσμήτορας της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, επεσήμανε σημαντικές προκλήσεις υποδομής που επηρεάζουν ακόμη και βασικές λειτουργίες όπως τα δικαστικά αρχεία, ζητώντας την άμεση επίλυση.

Στην εκδήλωση συμμετείχαν ομιλητές όπως ο Άγγελος Μπίνης (Ευρωπαϊκή Επιτροπή), η Ραφαέλλα Χατζηκυριάκου (Συμβούλιο της Ευρώπης), η Julinda Beqiraj (Κέντρο Bingham για το Κράτος Δικαίου), η Άννυ Πανταζή-Λάμπρου (Ευρωπαία Εισαγγελέας) και η Θεανώ Μαυρομουστάκη (Γραφείο Γενικού Εισαγγελέα). .

Ένα βασικό τμήμα του Συμποσίου περιελάμβανε την παρουσίαση και ανάλυση μιας ποσοτικής έρευνας γνώμης για την ποιότητα της δικαιοσύνης στην Κύπρο. Η έρευνα που διεξάγεται από την IMR για δεύτερη χρονιά, αποκάλυψε:

  • Το 79% αισθάνεται ελάχιστη ή καθόλου ικανοποίηση από το σύστημα δικαιοσύνης της Κύπρου (75% το 2022).
  • Το μεγαλύτερο ζήτημα που εντοπίστηκε ήταν η «Διαφθορά – Επικράτηση των μεσαίων ατόμων» στο 60% (51% το 2022).

Όσον αφορά την εμπιστοσύνη, οι συμμετέχοντες βαθμολόγησαν υψηλότερα τις Νομικές Σχολές των Πανεπιστημίων (65%) και ακολουθούν οι Δικαστές (46%), το Δικηγορικό Γραφείο της Δημοκρατίας (38%), ο Δικηγορικός Σύλλογος Κύπρου (35%), οι Δικηγόροι (32%), το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης (31%), και της Επιτροπής Νομικών της Βουλής (28%).

Το συμπόσιο ήταν μια κοινή προσπάθεια του Oxygen for Democracy και του Δικηγορικού Συλλόγου Κύπρου, με συντονιστή την Δρ. Άννα Εμ. Πλεύρης, Δικηγόρος και Επίκουρος Καθηγήτρια Πολιτικής Δικονομίας, Νομική Σχολή Πανεπιστημίου Λευκωσίας και Διευθύντρια της Μονάδας Δικονομικού Δικαίου και ο Δρ. Νικόλας Κυριακίδης, Δικηγόρος και συνδιευθυντής της Δικονομικής Νομικής Μονάδας.” 

3ο Συμπόσιου Δικονομικού Δικαίου του Πανεπιστημίου Λευκωσίας: Εκσυγχρονισμός Κυπριακών Δικαστηρίων υψίστης σημασίας Read More »

Cyprus Forum 2023: Διαφάνεια

Για 4η συνεχή χρονιά, το Cyprus Forum πραγματοποιήθηκε στις 29 & 30 Σεπτεμβρίου 2023, στη Λευκωσία. Φέτος, με μια νέα μορφή χωρισμένη σε 4 θεματικά στάδια, το φόρουμ επικεντρώθηκε στο θέμα της διαφάνειας, μαζί με θέματα εξωτερικής πολιτικής, οικονομίας, οικοδόμησης ειρήνης και δημοκρατίας.

Υπό την αιγίδα της Προεδρίας και σε συνδιοργάνωση με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, το Cyprus Forum ακολουθεί το παράδειγμά του και οραματίζεται οι δράσεις και τα συμπεράσματά του από τις συζητήσεις να γίνουν καταλύτες για θετικές αλλαγές, ενώ παράλληλα θα συνεργάζεται και θα εμπνέεται από άλλα φόρουμ, όπως το Globsec, το Paris Peace Forum κ.λπ.

Καθώς το Cyprus Forum θίγει διαφορετικές θεματικές, ενίσχυσε τις συνεργασίες του φέτος με πολλούς επιστημονικούς εταίρους, όπως την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τα Ηνωμένα Έθνη, τη World Bank, το Bruegel, το PRIO, το Atlantic Council, το Center for European Reform, το Friedrich Ebert Stiftung, τη Transparency International, το Cyprus Institute, το Center for Social Innovation κ.λπ.

Το eReport θα είναι σύντομα διαθέσιμο, με μια αναλυτική επισκόπηση των πάνελ, του περιεχομένου και των συμπερασμάτων που προέκυψαν κατά τη διάρκεια των συζητήσεων, μεταξύ των 200+ ομιλητών μας. Για περισσότερες πληροφορίες για το συνέδριο και τους ομιλητές μας μπορείτε να βρείτε εδώ: https://2023.cyprusforum.cy

Cyprus Forum 2023: Διαφάνεια Read More »

Κράτος Δικαίου στην Κύπρο: Αναγκαία η αυτοκριτική και εποικοδομητική διάθεση 

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε στις 5 Ιουλίου 2023 την έκθεση για το Κράτος Δικαίου στην Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω της οποίας καλεί το κράτος μας να προβεί σε συμμορφωτικές μεταρρυθμίσεις οι οποίες να συνάδουν με τις ευρωπαϊκές Αρχές και πρότυπα. Όπως διαφαίνεται από τις αναφορές στην Έκθεση, ο οργανισμός Oxygono συνέβαλε στην ανάδειξη ριζικών προβλημάτων για το Κράτος Δικαίου κατά τη διαδικασία υποβολής απόψεων. 

Ειδικότερα, ο οργανισμός μας, συνέβαλε στην ανάδειξη των ακόλουθων ζητημάτων: 

(α) Το νομοσχέδιο για την αυτονόμηση της Νομικής Υπηρεσίας, το οποίο έχει κατατεθεί στη Βουλή, δεν προβλέπει τη σαφή διάκριση μεταξύ συμβουλευτικού και εισαγγελικού ρόλου. 

(β) Απουσιάζει το θεσμικό αντίβαρο όσον αφορά την επανεξέταση των αποφάσεων του Γενικού Εισαγγελέα στις περιπτώσεις άσκησης  ασκήσει ή μη άσκησης  διώξεων. 

(γ) Εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές προκλήσεις όσον αφορά την αποτελεσματικότητα της δικαιοσύνης, ιδίως όσον αφορά τις καθυστερήσεις αλλά και την πρόσληψη και αξιολόγηση των δικαστών. 

(δ) Απαιτείται περαιτέρω δράση για να επιτευχθεί πρόοδος σχετικά με τις δημόσιες διαβουλεύσεις, την εφαρμογή της νομοθεσίας ρύθμισης του lobbying κλπ. 

Όσον αφορά την αξιολόγηση της έκθεσης, καταρχάς πρέπει να τη δούμε με διάθεση αυτοκριτικής, χωρίς έντονες επικρίσεις εκατέρωθεν. Αυτό δεν ήταν το κλίμα στη συνεδρία της Επιτροπής Θεσμών στις 12 Ιουλίου όπου συζητήθηκαν τα ευρήματα της έκθεσης. Ακόμη και ψηλά να ήμασταν στους δείκτες διαφάνειας, πάλι θα έπρεπε να επιδιώκουμε να βελτιωθούμε, πόσο μάλλον τώρα που είμαστε στις τελευταίες θέσεις. Η καταπολέμηση της διαφθοράς είναι σημαντική, αφενός γιατί όταν υπάρχει αξιοκρατία και διαφάνεια, είναι καλά θεμελιωμένο στη βιβλιογραφία, ότι τα κράτη ευημερούν. Αφετέρου, σε ένα κράτος δικαίου υπάρχει κοινωνική συνοχή, λιγότερες διαμάχες, ενώ η εικόνα μας στο εξωτερικό θα είναι αξιόπιστη. 

Όπως αναφέρεται στη σύνοψη του κεφαλαίου για την Κύπρο, κάποιες από τις βασικότερες συστάσεις που καταγράφονται είναι οι εξής:   

(α) ενίσχυση της ανεξαρτησίας και της λογοδοσίας της εισαγγελικής αρχής, μεταξύ άλλων παρέχοντας τη δυνατότητα επανεξέτασης αποφάσεων του Γενικού Εισαγγελέα να μην ασκήσει δίωξη ή να αναστείλει διαδικασίες, λαμβάνοντας υπόψη τις ευρωπαϊκές αρχές της ανεξαρτησίας  και της αυτονομίας της εισαγγελίας,   

(β) διασφάλιση πως η Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς που δημιουργήθηκε πρόσφατα έχει τους οικονομικούς πόρους, το προσωπικό και τις τεχνικές δυνατότητες και πόρους να εκπληρώσει αποτελεσματικά τις αρμοδιότητες της,   

(γ) υιοθέτηση πλαισίου για αποτελεσματική και έγκαιρη διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη όσον αφορά τη νομοθετική διαδικασία, και διασφάλιση της εφαρμογής του.   

Όσον αφορά την πρόοδο που έχει σημειωθεί σε σχέση με την Έκθεση για το 2022, ξεχωρίζει η αναφορά πως δεν καταγράφηκε πρόοδος σε σχέση με τη θέσπιση κανόνων για τη διαφάνεια για τα περιουσιακά στοιχεία εκλεγμένων αξιωματούχων ώστε να υπάρχει τακτική και ολοκληρωμένη καταχώριση των στοιχείων τα οποία να επιβεβαιώνονται πλήρως και σε τακτική βάση. Η συζήτηση για το θέμα θα συνεχιστεί στη Βουλή το Φθινόπωρο. 

Ωστόσο, καταγράφεται σημαντική πρόοδος στη διασφάλιση πως οι μεταρρυθμίσεις για τον τρόπο διορισμού των δικαστών του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου και του Ανωτάτου Δικαστηρίου συνάδουν με τις σχετικές ευρωπαϊκές αρχές και τη γνώμη της Επιτροπής της Βενετίας. Καταγράφεται επίσης μερική πρόοδος όσον αφορά τη μεταρρύθμιση της σύνθεσης του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου και τη διασφάλιση πως συνάδει με τις ίδιες αρχές. Μερική πρόοδος έχει καταγραφεί ακόμα όσον αφορά τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της διερεύνησης και των αποφάσεων υποθέσεων διαφθοράς σε υψηλό επίπεδο, μεταξύ άλλων μέσω της ενίσχυσης του γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα και της οικονομικής του ανεξαρτησίας.   

Μερική πρόοδος καταγράφεται επίσης σε σχέση με την ενίσχυση των κανονισμών για την βελτίωση της ανεξαρτησίας των δημόσιων μέσων ενημέρωσης, καθώς και στη βελτίωση του πλαισίου για τη δημόσια διαβούλευση στη νομοθετική διαδικασία. 

Κατά την άποψή μας, το πιο σημαντικό ζήτημα που εγείρεται στην Έκθεση είναι αυτό της απουσίας μηχανισμών ελέγχου της Εισαγγελίας. Η εισήγησή μας είναι να ζητηθεί άμεσα τεχνική βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο της Ευρώπης, όπως ορθά έγινε κατά τη διαδικασία μεταρρύθμισης της δικαιοσύνης.  

Το Oxygono έχει συστήσει μία ομάδα ειδικών από την Κύπρο και το εξωτερικό για περαιτέρω επιστημονική ανάλυση των προβλημάτων για το κράτος δικαίου που ανακύπτουν από τις ανέλεγκτες εξουσίες της Εισαγγελίας και διερεύνηση των ιδανικότερων πιθανών μηχανισμών ελέγχου. Τα πορίσματα της εν λόγω εργασίας θα παρουσιαστούν, ανάμεσα σε άλλα θέματα σχετικά με το κράτος δίκαιου, στο Cyprus Forum 2023, το οποίο θα πραγματοποιηθεί στις 29 και 30 Σεπτεμβρίου.  

Ως οργανισμός, χαιρετίζουμε όλες τις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες που έγιναν μέχρι τώρα και συμβάλουν στην υλοποίηση των στόχων για ένα πραγματικό κράτος δικαίου στην Κύπρο, όπως η δικαστική μεταρρύθμιση, ο διορισμός ανεξάρτητων λειτουργών στην Αρχή κατά της Διαφθοράς και η νομοθετική ρύθμιση της δραστηριότητας του lobbying.   

Των Δρ Νικόλα Κυριακίδη (συνιδρυτή Oxygono), Γιώργου Ησαΐα (Εκτελεστικού Διευθυντή του Nomoplatform) και Μιχάλη Τσαγγαρίδη (Εξωτερικού Συνεργάτη του Oxygono, Φοιτητή πολιτικών και οικονομικών επιστημών στο Princeton University)

Κράτος Δικαίου στην Κύπρο: Αναγκαία η αυτοκριτική και εποικοδομητική διάθεση  Read More »