ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

Rural Cyprus 2040 – Volume I: “Νέοι και αγροτικές περιοχές”

Απαιτείται ολιστική προσέγγιση για να επιστρέψουν oι νέοι στις αγροτικές περιοχές

Η ανάγκη για στοχευμένες δράσεις στο επίκεντρο της συζήτησης «Rural Cyprus 2040 – Νέοι και Αγροτικές Περιοχές», που διοργάνωσε το Oxygono  

Είναι τελικά εφικτό να αναπτυχθεί η νεανική επιχειρηματικότητα στις αγροτικές περιοχές και οι νέοι να στραφούν προς την ύπαιθρο έχοντας τα κατάλληλα εχέγγυα; Αυτό κατέδειξε το πρώτο μέρος της σειράς συζητήσεων «RURAL CYPRUS 2040 – Νέοι και Αγροτικές Περιοχές» που διοργάνωσε ο ανεξάρτητος, μη κυβερνητικός, μη κερδοσκοπικός οργανισμός Oxygono σε συνεργασία με τον Δήμο Λευκάρων, την Τρίτη 28 Ιουνίου 2022 στην Κεντρική Αίθουσα του Πολυδύναμου Συνεδριακού Κέντρου Λευκάρων.

 

Αν και είναι γεγονός πως όλο και πιο πολλοί νέοι άνθρωποι σκέφτονται να στραφούν προς την ύπαιθρο, είτε αναπτύσσοντας τη δική τους επιχείρηση είτε συνεχίζοντας και ενισχύοντας τις εργασίες των προγόνων της, το εγχείρημα δεν είναι εύκολο. Όπως προέκυψε από τη συζήτηση, απαιτείται η ζωή στην ύπαιθρο να καλύπτει όλες τις βασικές ανάγκες ενός νέου ή μίας νέας οικογένειας. Ανάγκες όπως οικονομική ευμάρεια, υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης που δεν θα υστερούν από τις αντίστοιχες στις αστικές περιοχές και πρόσβαση σε όλες τις αναγκαίες υπηρεσίες και ανέσεις. Σε μία περίοδο που το φαινόμενο της αστυφιλίας συνεχίζει να είναι έντονο και οι προκλήσεις για να παραμένουν ή να στραφούν οι νέοι στις αγροτικές περιοχές αυξάνονται, η προσπάθεια για να καταστούν πιο ελκυστικές μπορεί να λειτουργήσει ευεργετικά.

 

Κατά την τοποθέτηση του, o Επίτροπος Ανάπτυξης Ορεινών Κοινοτήτων, Κώστας Χαμπιαούρης, υπογράμμισε πως προς τη συγκεκριμένη κατεύθυνση υλοποιούνται συγκεκριμένες δράσεις και η εθνική στρατηγική ενισχύεται με επιπρόσθετα κίνητρα από υπουργεία και υφυπουργεία, όπως τα κίνητρα του υπουργείου Εσωτερικών για διακίνηση και στέγαση, το σχέδιο στήριξης της νεανικής επιχειρηματικότητας του υπουργείου Ενέργειας και τα σχέδια του υφυπουργείου Τουρισμού για επιχορήγηση κέντρων οινογαστρονομίας, χειροτεχνίας κι άλλων παρόμοιων δραστηριοτήτων.

 

Αναφέρθηκε επίσης στη θεσμοθέτηση του επισκέψιμου πολυλειτουργικού αγροκτήματος το οποίο θα μπορεί να φιλοξενεί επισκέπτες οι οποίοι θα καταπιάνονται με διάφορες εργασίες του αγροκτήματος, ακόμα και μεταποιητικές. Σημείωσε επίσης πως πρέπει να ξεπεραστούν γραφειοκρατικές διαδικασίες.

 

Από την πλευρά του, ο Σοφοκλής Σοφοκλέους, Δήμαρχος Λευκάρων, σχολίασε πως υπάρχει μέλλον για τον πρωτογενή τομέα, αφού η Κύπρος δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από άλλες χώρες καθώς παράγει εξαιρετικά προϊόντα. Σημείωσε πως χρειάζεται ολιστική προσέγγιση ώστε να δοθεί πειστική απάντηση στο ερώτημα: «Γιατί να μείνει ένας νέος άνθρωπος σε ένα χωριό;». Πρέπει, εξήγησε, να νιώθει άνετα ότι μπορεί να ζήσει, να επιβιώσει και να έχει οικονομική ευμάρεια και μέλλον. Ότι μπορεί να αναπτύξει και να εμπορευθεί σε καλή τιμή το αγροτικό προϊόν που τον ενδιαφέρει. «Υπάρχουν νέοι άνθρωποι που πήραν πρωτοβουλίες και έχουν κάνει αξιοθαύμαστη δουλειά αλλά χρειάζονται κίνητρα και οικονομική ενίσχυση στη βάση συγκεκριμένου νομοθετικού πλαισίου αλλιώς θα μείνουμε για ακόμα μία φορά στα λόγια», σχολίασε ο κ. Σοφοκλέους.

 

Κατά τη δική της τοποθέτηση, η Επίτροπος Περιβάλλοντος Κλέλια Βασιλείου, τόνισε πως «πρέπει να πείσουμε τους νέους που διαβιούν στην ύπαιθρο να αγαπήσουν την περιοχή στην οποία ζουν και όχι να έχουν ως στόχο να μετακομίσουν στην πόλη. Η επικέντρωση πρέπει να είναι στον άνθρωπο, μόνο έτσι θα αναπτυχθούν και οι αγροτικές περιοχές, πρόσθεσε.

Η Adina Marina Șerban, συγγραφέας του βιβλίου ”Young people in rural areas: diverse, ignored and unfulfilled”, αφού εξήγησε πως η πανδημία δημιούργησε νέα προβλήματα υπερθεμάτισε πως δεν είναι μόνο οι νέοι που θα πρέπει να προσαρμοστούν στο αγροτικό περιβάλλον αλλά και το περιβάλλον που θα αναπτυχθεί να είναι προσαρμοσμένο στις ανάγκες των νέων ανθρώπων.

Ο Λέκτορας στη Σχολή Επιστημών του Πανεπιστημίου UClan, Δρ. Ευστάθιος Χριστοδουλίδης, ανέπτυξε τον στόχο του ευρωπαϊκού έργου ‘Villages on Move Go’ το οποίο επικεντρώνεται στην προώθηση της σωματικής δραστηριότητας που προάγει την υγεία μέσω των μικρών αθλητικών συλλόγων της υπαίθρου. Σύμφωνα με τον κ. Χριστοδουλίδη, πρόκειται για φορείς που κινδυνεύουν στις μέρες αφού εναπόκεινται στην εθελοντική εργασία των εμπλεκόμενων τοπικών παραγόντων. Σημείωσε παράλληλα την ανάγκη για ενίσχυση του φυσικού γραμματισμού.

Τέλος, η Θάλεια Παναγή, αθλητική ψυχολόγος, σημείωσε πως δεν υπάρχουν τα κίνητρα για δημιουργία αθλητικών ομάδων και δραστηριοτήτων στις αγροτικές περιοχές κι αυτό επηρεάζει και την ψυχολογία των κατοίκων. «Η πολιτεία θα έπρεπε να μεριμνήσει για κονδύλια γι’ αυτές τις περιοχές ώστε να δημιουργηθούν οι απαραίτητες υποδομές και να δοθούν κίνητρα σε προπονητές να κτίσουν ακαδημίες διαφόρων αθλημάτων», εξήγησε.

Τη συζήτηση συντόνιζε η Γεωργία Αθανασίου, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Oxygono

Μπορείτε να παρακολουθήσετε το βίντεο της συζήτησης πιο κάτω: 

Φωτογραφίες από τη συζήτηση: 

Δείτε πιο κάτω τις αναφορές στα ΜΜΕ:

InBusiness News

Cyprus Highlights

Larnacaonline.com.cy

Δείτε επίσης:

Η Γεωργία Αθανασίου, Πρόεδρος Δ.Σ. του Oxygono φιλοξενήθηκε στην εκπομπή Alpha Ενημέρωση, στον Alpha, την Τρίτη, 5 Ιουλίου 2022, όπου παρουσίασε τα αποτελέσματα του πρώτου μέρους της συζήτησης “Rural Cyprus 2040-Volume I” με θέμα “Νέοι και Αγροτικές Περιοχές”. Επίσης, ανακοίνωσε την ιδέα της μετεξέλιξης της σειράς συζητήσεων 2040 σε “Cyprus Forum: Cities 2040”, με την πρώτη συζήτηση να λαμβάνει χώρα τον Απρίλιο 2023 στη Λεμεσό. 

Paphos 2040 – Volume III: “Η Συμβολή των Πανεπιστημίων στην ανάπτυξη της πόλης”

Τα Πανεπιστήμια αλλάζουν το μοντέλο ανάπτυξης της Πάφου

Απολογισμός της συζήτησης Paphos 2040 – Volume III: «Η Συμβολή των Πανεπιστημίων στην ανάπτυξη της πόλης»

Πολύτιμη είναι η συνεισφορά των πανεπιστημιακών μονάδων που τελευταία ολοένα και πιο πολύ αναπτύσσονται στην επαρχία της Πάφου. Οι δυνατότητες ανάπτυξης τόσο της επιχειρηματικότητας όσο και της τοπικής κοινωνίας γενικότερα, ήταν μεταξύ των θεμάτων που αναπτύχθηκαν κατά τη συζήτηση «Paphos 2040 – Volume III: «Η Συμβολή των Πανεπιστημίων στην ανάπτυξη της πόλης», την οποία διοργάνωσε την Παρασκευή, 20 Μαΐου 2022 στον Πολυχώρο “Αττικόν” στην Πάφο, ο ανεξάρτητος, μη κυβερνητικός, μη κερδοσκοπικός οργανισμός Oxygono και ο Δήμος Πάφου.

Κατά την τοποθέτησή του, o Δήμαρχος Πάφου, Φαίδωνας Φαίδωνος, υπογράμμισε ότι ο Δήμος επέλεξε να επικεντρωθεί στην ανάπτυξη της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης από τη διαπίστωση ότι μέχρι προηγουμένως στηριζόταν μόνο στους τομείς του τουρισμού και της ανάπτυξη γης. Παρά τα οφέλη από τους δύο τομείς, εξήγησε, πρόκειται κυρίως για χειρωνακτικά επαγγέλματα και έτσι επικεντρώθηκαν στην ανάπτυξη ενός πιο πνευματικού τομέα αυτού της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο πως η Πάφος επιλέγηκε από δύο πανεπιστήμια από Ισραήλ και Λίβανο για εγκατάσταση στην Κύπρο, αφού η χώρα μας είναι κοντά στις χώρες της Μέσης ανατολής, όπως επιχειρηματολόγησε μεταξύ άλλων ο Δήμαρχος.

Ο Γιώργος Δημοσθένους, Πρύτανης του Πανεπιστημίου Frederick, εξήγησε τα οφέλη που δημιουργεί σε μία περιοχή η ύπαρξη ενός τριτοβάθμιου εκπαιδευτικού ιδρύματος. Το Frederick βρίσκεται στο ανατολικό άκρο της Λευκωσίας, κι αν δεν υπήρχε, εξέφρασε την άποψη πως η περιοχή θα ήταν από τις πλέον υποβαθμισμένες όχι μόνο της Λευκωσίας αλλά και παγκύπρια. Σχολίασε ωστόσο, πως για να αναπτυχθεί ένα βιώσιμο οικοσύστημα στην Κύπρο, χρειάζονται πέραν των 100.000 φοιτητών και γι’ αυτό και θα πρέπει κάποιες διαδικασίες να αλλάξουν.

Από την δική του πλευρά, ο Τριαντάφυλλος Αλμπάνης, Πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, σημείωσε πως οι 30.000 φοιτητές του Πανεπιστημίου επηρεάζουν το 25% της οικονομίας της πόλης και την κοινωνική της ζωή. Σύμφωνα με υπολογισμούς που έχουν γίνει, τα Ιωάννινα παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη πυκνότητα φοιτητών, 150 ανά 1000 κατοίκους. Όπως εξήγησε ο Πρύτανης, ένα μέτρο που εφαρμόζει το Πανεπιστήμιο για να μην φεύγουν οι καλοί φοιτητές, είναι να μην χρεώνει δίδακτρα για μεταπτυχιακά προγράμματα.

Κληθείς να σχολιάσει τις δυνατότητες ανάπτυξης του επιχειρηματικού τομέα, ο Δημήτριος Δημητρίου, Πρόεδρος Επιμελητηρίου Ιωαννίνων, ανέφερε πως επιχειρηματικότητα και εκπαίδευση μεγάλωσαν χέρι-χέρι στην πόλη. «Οι φοιτητές προσφέρουν πάνω από 150 εκατ. ευρώ στις επιχειρήσεις της πόλης. Οδήγησαν σε σημαντική ανάπτυξη σε υποδομές, ανάπτυξη γης, εστίαση», σημείωσε. Παράλληλα, εξήγησε πως αναπτύχθηκαν κι άλλοι τομείς, και ανέφερε ως παράδειγμα το γεγονός πως στην πόλη λειτουργούν έξι ερασιτεχνικές σχολές θεάτρων με τη συμμετοχή φοιτητών.

Τέλος, σημαντική ήταν η τοποθέτηση που έκανε η Γεωργία Αθανασίου, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Oxygono, η οποία εκ μέρους του οργανισμού δήλωσε ότι τα παράπλευρα οφέλη από την παρουσία και ανάπτυξη πανεπιστημιακών μονάδων δημιουργούν σημαντική επιπρόσθετη αξία για την πόλη της Πάφου και τους κατοίκους της. Η απουσία δε των πανεπιστημίων ακυρώνει τη δυνατότητα της εκάστοτε πόλης να συνομιλεί με τη σύγχρονη πραγματικότητα, η οποία εν πολλοίς διαμορφώνεται στα ιδρύματα παραγωγής γνώσης. Τόνισε ακόμα ότι τα πανεπιστημιακά ιδρύματα συμβάλουν στους τομείς  της καινοτομίας και του πολιτισμού ενώ επενδύουν στον ανθρώπινο παράγοντα και μπορούν να καταστήσουν την πόλη δημιουργική. Για τον σκοπό αυτό, εξήγησε, απαιτείται να υπάρχει όραμα, στρατηγικός σχεδιασμός και χάραξη συγκεκριμένων πολιτικών με μακροπρόθεσμα αποτελέσματα, καθώς και συνδυασμένη δράση της κυβέρνησης, των τοπικών Αρχών, οργανωμένων συνόλων αλλά και των ίδιων των πολιτών.

Τη συζήτηση συντόνιζε η Κατερίνα Κυριάκου, Λειτουργός Πληροφορικής Δήμου Πάφου.

Μπορείτε να παρακολουθήσετε το βίντεο της συζήτησης πιο κάτω: 

Φωτογραφίες από τη συζήτηση: 

Δείτε πιο κάτω τις αναφορές στα ΜΜΕ:

InBusiness Reporter

Economy Today – Sigmalive 

Alpha News Live

Νέα Κύπρος 

Nicosia 2040-Volume IV: “Εκμετάλλευση αναξιοποίητων χώρων: αποκατάσταση και επανάχρηση ιστορικών κι άλλων κτιρίων ως λύση για τη στέγαση των νέων”

Απολογισμός της συζήτησης «NICOSIA 2040 – Εκμετάλλευση αναξιοποίητων χώρων: αποκατάσταση και επανάχρηση ιστορικών κι άλλων κτιρίων ως λύση για τη στέγαση των νέων»

Σημαντικές είναι οι δυνατότητες εκμετάλλευσης αναξιοποίητων χώρων και αναπαλαίωσης ιστορικών κι άλλων κτιρίων ως λύση για τη στέγαση των νέων. Στο πρόβλημα της στέγασης των νέων και όχι μόνο, στη Λευκωσία, σε μία περίοδο που η ζήτηση σε κεντρικά σημεία των πόλεων είναι αυξημένη αλλά η προσφορά περιορισμένη και με υψηλό κόστος, θα μπορούσε να επιλυθεί μέσω ορθολογικής αξιοποίησης παλιών κτιρίων και ανεκμετάλλευτων χώρων. Η περίπτωση της Λευκωσίας τέθηκε στο μικροσκόπιο της πρόσφατης συζήτησης «NICOSIA 2040-Volume IV: Εκμετάλλευση αναξιοποίητων χώρων: αποκατάσταση και επανάχρηση ιστορικών κι άλλων κτιρίων ως λύση για τη στέγαση των νέων», την οποία διοργάνωσε την Πέμπτη 14 Απριλίου 2022, ο ανεξάρτητος, μη κυβερνητικός, μη κερδοσκοπικός οργανισμός Oxygono. Η συζήτηση προβλήθηκε στη σελίδα του Oxygono στο Facebook και στο κανάλι του Oxygono στο YouTube.

Χαιρετισμό στην εκδήλωση απηύθυνε ο Δήμαρχος Λευκωσίας, κύριος Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης. Στη συζήτηση έλαβαν μέρος οι: Ντίνος Λογίδης,  Λειτουργός Τεχνικής Υπηρεσίας Δημαρχείου Λευκωσίας, η Μαρία Κολά, Πρόεδρος του Συμβουλίου Νεολαίας Κύπρου, η Ελένη Μαΐστρου, Αρχιτέκτονας, Ομότιμη Καθηγήτρια στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αθήνας και Πρόεδρος Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, ο Κωνσταντίνος Κωνσταντή, Πρόεδρος του Επιστημονικού Τεχνικού Επιμελητηρίου Κύπρου και ο Παύλος Λοΐζου, Διευθύνων Σύμβουλος WiRE. Τη συζήτηση συντόνιζε ο Ανδρέας Παπαλλάς, Αρχιτέκτονας και Υποψήφιος Διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. 

Στον εναρκτήριο χαιρετισμό του o Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης, Δήμαρχος Λευκωσίας, υπογράμμισε ότι τον Δήμο έχει απασχολήσει η αξιοποίηση και συντήρηση κτιρίων στην εντός των τειχών Λευκωσία για σκοπούς στέγασης φοιτητών και επιχειρήσεων διαδικασία η οποία ήδη υλοποιείται. Ανέφερε ακόμα πως υπάρχει ενδιαφέρον από ιδιώτες για να επενδύσουν σε τέτοιου είδους έργα. Ο Δήμος Λευκωσίας, σύμφωνα με τον κ. Γιωρκάτζη,  προχώρησε στην αγορά δύο τέτοιων κτιρίων με στόχο να αναπαλαιωθούν ώστε σε μερικά χρόνια να μπορούν να υποδεχθούν τους πρώτους φοιτητές ως ξενώνες.

Η Μαρία Κολά, Πρόεδρος του Συμβουλίου Νεολαίας Κύπρου, δήλωσε πως υπάρχει από τη μία το οικονομικό ζήτημα και από την άλλη οι πτυχές που αφορούν την κοινωνία και το θεσμικό πλαίσιο, τα οποία πρέπει να συζητηθούν από κοινού σε θεσμικό επίπεδο.

Θέλουμε να προσελκύσουμε τη νεολαία στα ιστορικά κίνητρα αλλά παράλληλα, πρέπει να αναζωογονηθούν κι άλλες περιοχές όπως οι ορεινές και οι αγροτικές και βλέπουμε πως είναι κι αυτή μία νέα τάση, εξήγησε. Σχολίασε πως χρειάζεται αναβάθμιση του νομοθετικού και ρυθμιστικού πλαισίου αλλά ταυτόχρονα χρειάζεται να ακουστεί και η άποψη της νεολαίας για το ζήτημα της πολυπολιτισμικότητας.

Η Αρχιτέκτονας, Ομότιμη Καθηγήτρια στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αθήνας και Πρόεδρος Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, Ελένη Μαΐστρου ανέφερε πως στην Ελλάδα ετοιμάζεται ένα ειδικό σχέδιο για αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτιρίων το οποίο προβλέπει πως ο αρμόδιος φορέας αναλαμβάνει την χρήση του ακινήτου για περίοδο ως και 50 χρόνια, χωρίς να χάνεται δηλαδή η ιδιοκτησία του. Προβλέπεται πως μέσα από την επανάχρηση ο οργανισμός που το αξιοποιεί μπορεί να καλύψει το κόστος του και ενδεχομένως να έχει και κάποιο κέρδος και τα υπόλοιπα χρήματα κατατίθενται σε ειδικό ταμείο. Ωστόσο, τα έξοδα για αποκατάσταση είναι σημαντικά, σχολίασε, και αν δεν υπάρχει επιδότηση δεν μπορούν να αξιοποιήσουν το κτίριο οι νέοι. 

Κληθείς να σχολιάσει τις δυνατότητες εκμετάλλευσης αναξιοποίητων χώρων και την αναπαλαίωση ιστορικών κι άλλων κτιρίων ως λύση για τη στέγαση των νέων, ο Κωνσταντίνος Κωνσταντή, Πρόεδρος του Επιστημονικού Τεχνικού Επιμελητηρίου Κύπρου (ΕΤΕΚ), ανέφερε πως το πρόβλημα με τα εγκαταλελειμμένα κτίρια είναι τεράστιο. Ειδικά για την παλιά πόλη, εξήγησε πως αντί να θεωρείται προνόμιο το να ζει κάποιος στη συγκεκριμένη περιοχή, δεν θεωρείται καθόλου ελκυστική. Ακόμα και εκεί που υπάρχει ενδιαφέρον για αποκατάσταση, οι διαδικασίες είναι τέτοιες που αποτρέπουν τους ενδιαφερόμενους, πρόσθεσε.

Ο Ντίνος Λογίδης, Λειτουργός της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δημαρχείου Λευκωσίας, εξήγησε πως ο Δήμος μπορεί να αξιοποιήσει τις κατοικίες και τα κτίρια εντός των τειχών αλλά ακόμα υπάρχουν δυσκολίες για να πεισθούν οι νέοι να πάνε στην παλιά πόλη. Εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι με κάποιες ενέργειες όπως η μεταφορά της Αρχιτεκτονικής Σχολής στο κτίριο της Φανερωμένης και η αναβάθμιση του Παγκύπριου Γυμνασίου μπορεί να λειτουργήσουν θετικά. Αλλά, εξήγησε, χρειάζεται πρώτα να επιστρέψουν οι νέοι για να μπορέσει να προχωρήσει και η αναβάθμιση των κτιρίων και της περιοχής. Γίνονται διάφορες δράσεις για ενίσχυση του περιβάλλοντος της παλιάς πόλης, τόσο για φοιτητές, όσο και για νέα ζευγάρια ακόμα και για νέες επιχειρήσεις.

Tέλος, ο Παύλος Λοΐζου, Διευθύνων Σύμβουλος της WiRE, σχολίασε πως πρέπει να αποφασίσουμε τι θέλουμε να επιτύχουμε. Έδωσε το παράδειγμα του Πανεπιστημίου Κύπρου το οποίο προβλέπει σε επιπρόσθετες 1900 εστίες στην Πανεπιστημιούπολη, ενώ επίσης τα εμπορικά κέντρα (malls) είναι στην περιφέρεια. «Πρέπει πρώτα να δούμε ποιο ζήτημα θέλουμε να λύσουμε. Να επαναφέρουμε την ανάπτυξη στο κέντρο των πόλεων ή να προσφέρουμε εφικτές λύσεις στέγασης στους νέους;», σχολίασε χαρακτηριστικά. 

Μπορείτε να παρακολουθήσετε το βίντεο της συζήτησης πιο κάτω: 

Δείτε πιο κάτω τις αναφορές στα ΜΜΕ:

Κυπριακό Πρακτορείο Κύπρου/CNA 

InBusiness News

ANT1 News

InCy News

Aftodioikisi.com.cy

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Δείτε επίσης τη συνέντευξη του Ανδρέα Παπαλλά για τα συμπεράσματα της συζήτησης του Nicosia 2040-Volume IV, στην εκπομπή Brand News στο ΡΙΚ 1, με τον παρουσιαστή και δημοσιογράφο Νικόλα Μαρκαντώνη. 

H Πορεία της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης: Παρόν και Μέλλον

Το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης, αναλύθηκαν διεξοδικά σε εκδήλωση που διοργάνωσε την Τρίτη 8 Φεβρουαρίου 2022, το Κυπριακό Κέντρο Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων, το Μεταπτυχιακό πρόγραμμα στις Διεθνείς Σχέσεις και Σπουδές Ανατολικής Μεσογείου του Πανεπιστημίου Λευκωσίας σε συνεργασία με το Cyprus Forum. Βασικός ομιλητής ήταν ο πρώην Λειτουργός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Δρ. Κυριάκος Ρέβελας, ο οποίος αναφέρθηκε στα 36 χρόνια της ενασχόλησης του στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σημείωσε μεταξύ άλλων τη Συνθήκη του Μάαστριχτ και ανέλυσε τις περιόδους και τα γεγονότα που ακολούθησαν. Υπογράμμισε επίσης ότι η ΟΝΕ άντεξε τη μεγάλη κρίση παρά τις μεγάλες διαφορές των χωρών μελών και τις αρχικές ελλείψεις στην αρχιτεκτονική του. Σε σχέση με θέματα εξωτερικής πολιτικής επεξήγησε τους λόγους των αδυναμιών της ΕΕ. Αναφέρθηκε επίσης και στις περιπτώσεις της Κύπρου και της Ελλάδας.

«Η πανδημία, η κλιματική κρίση και η ψηφιοποίηση είναι οι μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε σήμερα», είπε ο Δρ. Ρέβελας. Μίλησε επίσης για τη Φιλελεύθερη Δημοκρατία, την αμφισβήτηση του Κράτους Δικαίου, τον λαϊκισμό, τον ευρωσκεπτικισμό, που οδήγησε στο Brexit και την αστάθεια στο διεθνές περιβάλλον ενώ δεν απέκλεισε νέο Ψυχρό Πόλεμο, λόγω της αντιπαλότητας των ΗΠΑ με την Κίνα. Ολοκλήρωσε ζητώντας την κινητοποίηση των νέων, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη συνεχιζόμενη Διάσκεψη για το Μέλλον της Ευρώπης, ενώ τόνισε πως παρά τα προβλήματά της η ΕΕ θεωρείται παράδεισος σε σχέση με το τι συμβαίνει αλλού στον πλανήτη μας.

Ο Καθηγητής Ανδρέας Θεοφάνους αναφέρθηκε στις διάφορες φάσεις και στις προσπάθειες για Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Τόνισε ότι μεταξύ 1950-1991 η Ευρωπαϊκή Κοινότητα, που μετεξελίχθηκε σε ΕΕ, πέτυχε τους στόχους της ενώ μεταγενέστερα υπήρξαν σοβαρά προβλήματα όπως η διαχείριση της κρίσης της Ευρωζώνης. Ο Καθηγητής Θεοφάνους ανέφερε επίσης ότι τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Κύπρο υπήρχαν υψηλές προσδοκίες που δεν εκπληρώθηκαν. Η ΕΕ θα μπορούσε να είχε δώσει καλύτερα προγράμματα εξυγίανσης στην Κύπρο και στην Ελλάδα. Αναφέρθηκε επίσης στην ανοχή της ΕΕ έναντι της Τουρκίας. Ολοκλήρωσε επισημαίνοντας πως η πανδημία ανέδειξε τα προβλήματα του νεοφιλελεύθερου μοντέλου που καταρρέει.

Ο Δρ. Νικόλας Κυριακίδης, ιδρυτής του Cyprus Forum τόνισε μεταξύ άλλων πως η ΕΕ είναι ένα μεγαλεπήβολο σχέδιο, αποκάλεσε πολύ χρήσιμη την αυτοκριτική, αναφέρθηκε στην πανδημία, ενώ ζήτησε όπως οι Κύπριοι μετέχουν στα κέντρα αποφάσεων. «Θέλουμε συμμετοχή, όχι μόνο ειρήνη και ευημερία», κατέληξε, ενώ ακολούθησε διάλογος με τους παρευρισκόμενους.

Τον συντονισμό της εκδήλωσης είχε η Γεωργία Αθανασίου, Πρόεδρος του ΔΣ του Μη Κυβερνητικού Οργανισμού Oxygono, η οποία τόνισε πως μέσα από τέτοιες εκδηλώσεις προωθείται μεταξύ άλλων η αναβάθμιση της κριτικής σκέψης. «Αυτή ήταν η πρώτη μιας σειράς παρόμοιων εκδηλώσεων» κατέληξε.

Limassol 2040 – Volume III: “Towards more sustainable transport – Micromobility”

Καταργώντας την ηγεμονία των αυτοκινήτων

 Απολογισμός της συζήτησης «LIMASSOL 2040» με θέμα: «Towards more sustainable transportMicromobility»

 O ανεξάρτητος μη κερδοσκοπικός, μη κυβερνητικός οργανισμός Oxygono σε συνεργασία με το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου διοργάνωσαν διαδικτυακά την Παρασκευή  31 Ιανουαρίου 2022, το τρίτο μέρος της σειράς συζητήσεων «LIMASSOL 2040» με θέμα: «Towards more sustainable transport – Micromobility». Η συζήτηση προβλήθηκε στις σελίδες των διοργανωτών στο Facebook και στο κανάλι του Oxygono στο YouTube.

Στην συζήτηση έλαβαν μέρος οι: Νίκος Νικολαΐδης (Δήμαρχος Λεμεσού),  Φωτεινή Τσιρίδου (Βουλεύτρια), Ευρυδίκη Αναγιωτού, (Αν. Εκτελεστικός Μηχανικός Υπεύθ. Κλάδου Βιώσιμης Κινητικότητας, Τμήμα Δημοσίων Έργων), Μαρίνα Κυριάκου (Αρχιτέκτονας και Πολεοδόμος, CEA, Bicycle Mayor Nicosia), Λούκας Δημητρίου (Επικεφαλής του Εργαστηρίου Μηχανικής Μεταφορών και Επίκουρος Καθηγητής-CEE, Πανεπιστήμιο Κύπρου) Jimmy Alarja (Ιδιοκτήτης, Tshibo Electric Bikes), Μιχάλης Γεωργίου (Business Partner, Bolt) και Petko Anchev (Operations Manager, Lime).

Χαιρετισμό στην εκδήλωση απηύθυνε ο Δρ. Παναγιώτης Ζαφείρης, Πρύτανης του ΤΕΠΑΚ, και ο Υπουργός Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων Γιάννης Καρούσος.

Στο εναρκτήριο χαιρετισμό του o Δρ. Παναγιώτης Ζαφείρης, Πρύτανης του ΤΕΠΑΚ τόνισε πως το πανεπιστήμιο έχει θέσει σαν υψηλή προτεραιότητα του, την προσφορά της καλύτερης δυνατής ποιότητας ζωής στους φοιτητές του. Σ’ αυτό το πλαίσιο υπογράμμισε την ανάγκη να οδεύσουμε προς μια κατεύθυνση που φέρνει μπροστά την Μικροκινητικότητα καθώς τα οχήματα που περιλαμβάνει  έχουν πολυδιάστατη αξία και μπορούν να βοηθήσουν άμεσα όσους ζουν και κινούνται στο κέντρο της πόλης. Κλείνοντας, ανέφερε πως το ΤΕΠΑΚ είναι έτοιμο να υποστηρίξει την όλη προσπάθεια με οποιοδήποτε τρόπο ο Δήμος Λεμεσού αλλά και οι υπόλοιποι φορείς κρίνουν κατάλληλο καθώς και μέσω ιδιωτικών του πρωτοβουλιών.

Στον χαιρετισμό του ο Υπουργός Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων, Γιάννης Καρούσος χαρακτήρισε την Μικροκινητικότητα σαν μια καινοτόμο και σύγχρονη λύση στις μεταφορές εντός των πόλεων που έχει κερδίσει την προτίμηση των πολιτών έναντι των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς. Αναφέρθηκε στα πλεονεκτήματα της Μικροκινητικότητας, όπως μεταξύ άλλων τη μείωση των ρύπων και τη συνεισφορά τους στην άμβλυνση του κυκλοφοριακού προβλήματος. Στην Κύπρο η Μικροκινητικότητα εφαρμόζεται και είναι μεγάλο μέρος των σχεδίων Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) που περιέχουν συγκεκριμένους σχεδιασμούς και υποδομές για κάθε πόλη.  Έκανε λόγο για το εγκεκριμένο νομοσχέδιο για την ρύθμιση της κυκλοφορίας των ηλεκτρικών scooter το οποίο το Υπουργείο του προώθησε στο Υπουργικό Συμβούλιο, και το όποιο καθορίζει μεταξύ άλλων το μέγιστο όριο ταχύτητας, τον τρόπο παροχής αδειών, την αναγκαστική χρήση κράνους και περιοχές επιτρεπόμενης χρήσης. Πρόσθεσε ότι σε κάθε νέο έργο που σχεδιάζεται είναι υποχρεωτική η συμπερίληψη ποδηλατοδρόμων γεγονός που οδηγεί στην ενίσχυση της Μικροκινητικότητας.

Κλείνοντας, ο υπουργός Μεταφορών σχολίασε πως  γίνεται προσπάθεια, σε συνεργασία με τις εταιρίες των δημόσιων επιβατικών μεταφορών, για συνδυασμό των μέσων μαζικής μεταφοράς με την Μικροκινητικότητα.

Για τον σκοπό αυτό γίνονται και οι  κατάλληλες δράσεις, όπως για παράδειγμα σε περιοχές που δεν υπάρχουν στάσεις ή δημόσιες συγκοινωνίες να δοθεί σε ιδιωτικές εταιρείες μέσω προσφοράς η δυνατότητα να παρέχουν οχήματα μικροκινητικότητας που θα περιλαμβάνονται στην αγορά εισιτηρίου και θα μπορούν οι χρήστες του δικτύου να τα χρησιμοποιούν για μετάβαση στην πιο κοντινή στάση.

Ακολούθως, ο λόγος δόθηκε στον Jimmy Alarja, ιδιοκτήτη της Tshibo Electric Bikes ο οποίος έκανε αναφορά στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η μικροκινητικότητα στην Κύπρο και στην πόλη της Λεμεσού. Σαν κυριότερα σημεία που πρέπει να βελτιωθούν εντόπισε την απουσία ξεκάθαρης νομοθεσίας για την μικροκινητικότητα, την ανάγκη βελτίωσης των υφιστάμενων υποδομών και την έλλειψη επικοινωνίας μεταξύ του δημόσιου τομέα  με τον ιδιωτικό και το κοινό. Ειδικότερα, για την Λεμεσό αναφέρθηκε στον περιορισμένο χώρο κυκλοφορίας και προσβασιμότητας των οχημάτων μικροκινητικότητας. Επίσης, μια ακόμα σημαντική απειλή προς την μικροκινητικότητα είναι η οδική συμπεριφορά των οδηγών στην Κύπρο που δεν έχουν μάθει να μοιράζονται τον δρόμο με οχήματα όπως ποδήλατα και scooter. Προς την επίλυση αυτού του προβλήματος πρότεινε την μείωση του ορίου ταχύτητας, εισαγωγή της έννοιας “road sharing” στις εξετάσεις για την απόκτηση άδειας αυτοκινήτου και καθορισμό συγκεκριμένων ωρών, ημερών και περιοχών αποκλειστικά για οχήματα μικροκινητικότητας.

Ο Petko Anchev που έχει τον ρόλο του Operations Manager στην Lime δήλωσε πως οι κύριες πόλεις της Κύπρου έχουν ήδη τις κατάλληλες υποδομές για την εφαρμογή της μικροκινητικότητας και το μόνο που λείπει είναι το ίδιο το προϊόν. Μετά από σειρά συναντήσεων που είχε με αρμόδιους φορείς σχετικά με το θέμα, έφτασε στο συμπέρασμα ότι η πιο σημαντική αδυναμία και απειλή για την μικροκινητικότητα είναι η σχετική νομοθεσία την οποία η Κύπρος έχει αργήσει να υιοθετήσει. Κάλεσε τόσο την κυβέρνηση αλλά και την τοπική αυτοδιοίκηση να δώσουν στην μικροκινητικότητα μια ευκαιρία για χρήση της σε ευρεία κλίμακα. Χαιρέτισε τις προσπάθειες της κυβέρνησης για την υιοθέτηση σχετικής νομοθεσίας και τόνισε ότι υπάρχει η ευκαιρία για την άντληση γνώσεων και παραδειγμάτων από νομοθεσίες άλλων χωρών. Η κυριότερη αδυναμία στην τωρινή μορφή του νομοσχεδίου είναι, κατά την γνώμη του, το μέγιστο όριο ταχύτητας καθώς 15χλμ/ω είναι χαμηλό σε σχέση με το αντίστοιχο σε άλλες χώρες και θα έπρεπε να είναι από 25χλμ/ω και πάνω. Πρόσθεσε ακόμη ότι εταιρίες μικροκινητικότητας όπως και η Lime μπορούν να παρέχουν δεδομένα στις τοπικές Αρχές και αρμόδιους φορείς για την βελτίωση του σχεδιασμού και της νομοθεσίας. Σαν καταληκτικό σχόλιο δήλωσε πως η μικροκινητικότητα μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στην αντιμετώπιση της εξάρτηση των Κυπρίων από το αυτοκίνητο.

Ο Επικεφαλής του Εργαστηρίου Μηχανικής Μεταφορών και Επίκουρος Καθηγητής-CEE του Πανεπιστημίου Κύπρου, Δρ. Λούκας Δημητρίου δήλωσε αισιόδοξος για την ανάπτυξη της μικροκινητικότητας στην Κύπρο. Η αισιοδοξία του, όπως ανέφερε, πηγάζει από την εμφάνιση και συστηματική ενδυνάμωση ενός κινήματος κυρίως ανάμεσα στους νέους που παρουσιάζει διάθεση για την χρήση οχημάτων μικροκινητικότητας αντί για αυτοκίνητο. Ο Δρ. Δημητρίου χαρακτήρισε πολύ σημαντική την στροφή των νέων προς εναλλακτικά μέσα κυκλοφορίας και που σε συνδυασμό με την γενική προτίμηση που δείχνει το κοινό στα οχήματα μικροκινητικότητας δίνει ένα πολύ ενθαρρυντικό μήνυμα. Υπογράμμισε επίσης την αναγκαιότητα για να γίνει μια σε βάθος έρευνα και ανάλυση του προφίλ των μετακινούμενων, καθώς τη δεδομένη στιγμή δεν έχουμε εικόνα για τις μεταφορές των Κυπρίων. Αναφορικά με τις υποδομές της Κύπρου δεν θεωρεί πως έχουν φτάσει στο επίπεδο ωριμότητας που θα θέλαμε. Τέλος, χαιρέτισε τη μεγάλη προσπάθεια που κάνει το Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων για την προώθηση της βιώσιμης κινητικότητας συμπεριλαμβανομένης και της  μικροκινητικότητας. Εξέφρασε τη σιγουριά του ότι ο τρόπος που κινούμαστε στην Κύπρο θα είναι πολύ διαφορετικός στο σύντομο μέλλον και με λίγη συλλογική προσπάθεια αυτή η αλλαγή μπορεί να έρθει ακόμα συντομότερα.

Επιπρόσθετα, ο Δρ. Δημητρίου τόνισε πως επί του παρόντος δεν πρέπει να μας ανησυχεί το ενδεχόμενο συμφόρησης εντός των πόλεων λόγω προσωπικών μετακινήσεων. Αντίθετα, θα πρέπει να εστιάσουμε στην καλλιέργεια οδικής, πεζής και ποδηλατικής κουλτούρας στους πολίτες. Καταληκτικά τόνισε πώς ο ορθός σχεδιασμός πρέπει να είναι πάντοτε ανθρωποκεντρικός και ότι θα πρέπει να υπάρξει ενθάρρυνση των νέων ιδεών, νέων τεχνολογιών και νέων μεθόδων ώστε να υπάρχει μεγάλο περιθώριο βελτίωσης.

Κληθείσα να σχολιάσει τον ρόλο της κοινοβουλευτικής αρχής στην ανάπτυξη της μικροκινητικότητας στην Κύπρο, η κα. Τσιρίδου αρχικά τόνισε τη σημαντικότητα της μικροκινητικότητας αφού αποτελεί τον ευκολότερο, οικονομικότερο και φιλικότερο προς το περιβάλλον τρόπο μετακίνησης σε μια πόλη γεμάτη αυτοκίνητα. Αναφέρθηκε στο παράδειγμα της Αθήνας όπου το 2019 καταγράφηκε μια απρόσμενη και ραγδαία χρήση οχημάτων μικροκινητικότητας χωρίς να υπάρχει η οποιαδήποτε σχετική νομοθεσία.  Θέλοντας μέσω αυτού του παραδείγματος να τονίσει την επιτακτική ανάγκη για την εισαγωγή σχετικής νομοθεσίας το συντομότερο δυνατόν. Δήλωσε πως στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου και προς αποφυγή παρόμοιας κατάστασης, κάλεσαν το αρμόδιο υπουργείο ναι ενημερώσει για τις ενέργειες του επί του θέματος.  Με τη σειρά της, η Βουλή των Αντιπροσώπων πιέζει για την ψήφιση και εφαρμογή σχετικών νομοσχεδίων ώστε να μπορέσουν οι πολίτες να επωφεληθούν από τα σχετικά κονδύλια που προβλέπονται μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης.  Περαιτέρω, είναι σημαντικό να αναφερθεί πως έχει οριστεί νέο ραντεβού μεταξύ της Βουλής των Αντιπροσώπων και της ομάδας του αρμόδιου υπουργείου ώστε να υπάρξει ενημέρωση σχετικά με το νομοσχέδιο για τα οχήματα μικροκινητικότητας. Κλείνοντας την αρχική της τοποθέτηση δήλωσε ότι η επιτροπή μεταφορών παρακολουθεί στενά το θέμα.

Η κα. Τσιρίδου τόνισε επίσης πως μέλημα της Βουλής των Αντιπροσώπων είναι στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου, να πιέσουν την εκτελεστική Αρχή για να κινηθεί όσο το πιο γρήγορα γίνεται. Επιπλέον, δήλωσε πως εντός τον επόμενων εβδομάδων και πριν το τέλος του Φεβρουαρίου αναμένεται πως θα έχει κατατεθεί στην Βουλή το αναθεωρημένο νομοσχέδιο για τα ηλεκτρικά scooter και ποδήλατα από το Υπουργείο και εντός εβδομάδων να οδηγηθεί για ψήφιση στην ολομέλεια. Καταληκτικά ανέφερε ότι δεν είναι αρκετή η νομοθετική ρύθμιση αλλά πρέπει παράλληλα να αναπτυχθούν οι υποδομές και να κτιστεί και η κατάλληλη κουλτούρα.

Ο Δήμαρχος Λεμεσού Νίκος Νικολαΐδης τόνισε την ανάγκη για αξιοποίηση στον μέγιστο βαθμό των εναλλακτικών μέσων μετακίνησης και χαιρέτισε με τη σειρά του τις ενέργειες του Υπουργείου Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων για την κατάθεση του σχετικού νομοσχεδίου. Με την ψήφιση του νομοσχεδίου οι Δήμοι θα έχουν καθοριστικό ρόλο στην εφαρμογή του αφού τόσο με την πολιτική τους βούληση όσο και με τα μέτρα που θα λάβουν και συνδυασμό με τα κρατικά κονδύλια θα έχουν την ευθύνη για την ανάπτυξη αποτελεσματικών, ασφαλών και ολοκληρωμένων υποδομών. Πρόσθεσε ότι παρότι το νομοσχέδιο θέτει την αρμοδιότητα του ελέγχου των προσωπικών συσκευών μετακίνησης στους Δήμους, θα πρέπει παράλληλα να ληφθεί υπόψη και η δυνατότητα τους να αναλάβουν και αυτή την αρμοδιότητα. Στο πλαίσιο αυτό, ανέφερε πως μέχρι την δημιουργία της δημοτικής αστυνομίας θα πρέπει η Αστυνομική Δύναμη Κύπρου να αναλάβει πιο ενεργό ρόλο. Κλείνοντας πρότεινε τη δημιουργία ενός μητρώου εγγραφής των εν λόγω οχημάτων.

Ερωτηθείς αν υπάρχει κάποιο πλάνο για τη μείωση της χρήσης αυτοκινήτου εντός της Λεμεσού, ο Ν. Νικολαΐδης δήλωσε πως υπάρχει πλάνο αλλά πρέπει να διασφαλίσουμε ότι θα εφαρμοστεί όπως πρέπει και στην ώρα του. Αυτό θα οδηγήσει σε ασφαλείς και περιεκτικές υποδομές οι οποίες θα στηρίζουν την ανάπτυξη της μικροκινητικότητας. Ο Δήμος Λεμεσού κάνει ήδη προσπάθειες για τη δημιουργία αυτών των υποδομών, κυρίως με τη διασύνδεση διάφορων συνοικιών τόσο μεταξύ τους όσο και με υφιστάμενους μεγάλους  ποδηλατοδρόμους. Τελικός στόχος, είναι η δημιουργία ενός δικτύου που θα επιτρέπει την ασφαλή και απρόσκοπτη διακίνηση με οχήματα μικροκινητικότητας σε όλη την πόλη της Λεμεσού. Εξίσου σημαντική είναι και η σύνδεση τους με τα υπόλοιπα μέσα μαζικής μεταφοράς.

Η Ευριδίκη Αναγιωτού, Υπεύθυνη Κλάδου Βιώσιμης Κινητικότητας στο Τμήμα Δημοσίων Έργων χαρακτήρισε σαν μεγαλύτερη απειλή για την ανάπτυξη της μικροκινητικότητας τη δυσκολία που παρουσιάζεται στην αλλαγή συνήθειας και κουλτούρας ειδικά όσο αφορά τον τρόπο διακίνησης των Κυπρίων. Σημαντικό κίνδυνο παρουσιάζει και η αντίσταση που καταγράφεται απέναντι στην αλλαγή. Δήλωσε πως γι’ αυτό το λόγο ο Κλάδος Βιώσιμης Κινητικότητας δεν εφησυχάζει αλλά αντίθετα εργάζεται προκειμένου να δώσει όσες περισσότερες διευκολύνσεις για την προαγωγή της βιώσιμης κινητικότητας και την ενίσχυση όλων των τρόπων διακίνησης στο δίκτυο για όλους τους χρήστες. Στόχος είναι η κατάλυση της ηγεμονίας του αυτοκίνητου στο δίκτυο στο σύντομο μέλλον. Συμφώνησε με τον Δρ. Δημητρίου ότι υπάρχει μια ενθαρρυντική αλλαγή προς εναλλακτικά μέσα κυκλοφορίας αλλά υπάρχει αρκετός δρόμος ακόμα να καλυφθεί. Επίσης, πολλά ακόμα μπορούν να γίνουν για την αύξηση των δημοσίων μεταφορών που είναι ο σπόνδυλος για την μικροκινητικότητα και την πολυτροπικότητητα των μετακινήσεων. Τέλος, ανάμεσα στις δράσεις του κλάδου συμπεριλαμβάνεται και η μείωση του ορίου ταχύτητας σε ιστορικούς πυρήνες εντός των πόλεων και σε τουριστικές περιοχές, προκειμένου μπορούν όλοι οι χρήστες του οδικού δικτύου να κάνουν χρήση του οδοστρώματος.   

Σχετικά με τα πλεονεκτήματα των οχημάτων μικροκινητικότητας η Μαρίνα Κυριάκου (Αρχιτέκτονας και Πολεοδόμος, CEA, Bicycle Mayor Nicosia ανέφερε ότι είναι ιδανικά για την κάλυψη μικρών αποστάσεων κυρίως κάτω των είκοσι λεπτών ενώ είναι πολύ βολικά καθώς μπορούν να συνδυαστούν με τα υπόλοιπα μέσα μαζικής μεταφοράς. Αυτό καθιστά τη Λεμεσό και άλλες αστικές περιοχές τις Κύπρου ελκυστικές για την ανάπτυξη της μικροκινητικότητας. Υπογράμμισε ότι το επίπεδο ασφάλειας που παρέχει το οδικό δίκτυο στην υπάρχουσα μορφή του δεν είναι ακόμα υψηλό αλλά παρόλα αυτά, τα πλεονεκτήματα των οχημάτων μικροκινητικότητας τα καθιστούν ελκυστικά ειδικά για την κλίμακα της Κύπρου. Στα πλεονεκτήματα περιλαμβάνονται  το χαμηλό κόστος συντήρησης, η προώθηση ενός πιο ενεργού τρόπου ζωής αλλά και η συμβολή σε ένα πιο ανθρώπινο και κοινωνικό περιβάλλον. Σαν απειλή εντοπίζει μια ενδεχόμενη τεχνοκρατική προσέγγιση του ζητήματος που θα εστιάζει στο νομοθετικό πλαίσιο και όχι στην ανθρώπινη και κοινωνική πτυχή της εναλλακτικής κινητικότητας. Αναφορά έγινε και στον αποτρεπτικό παράγοντα των ακραίων καιρικών συνθηκών που επιδεινώνονται λόγω της κλιματικής αλλαγής.

Σε τοποθέτηση της σχετικά με την υποχρεωτική χρήση του κράνους από τους χρήστες οχημάτων μικροκινητικότητας δήλωσε αντίθετη με την υποχρεωτική χρήση του και τη δημιουργία ενός κλίματος τρόμου στους δρόμους για τους ευάλωτους χρήστες που είναι η βάση της πυραμίδας της βιώσιμης κινητικότητας. Τόνισε ότι ενθαρρύνει την χρήση κράνους αλλά πρέπει πρωτίστως να αυξηθεί η οδική ασφάλεια.  Κλείνοντας, δήλωσε πως κάθε μέσο πρέπει να αντιμετωπίζεται με βάση τις ιδιαιτερότητες του.  

Ο Μιχάλης Γεωργίου, Business Partner στην Bolt τόνισε τη σημαντικότητα της συμμετοχής στην όλη προσπάθεια, των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην μικροκινητικότητα και οι οποίες έχουν στη διάθεση τους σημαντικά δεδομένα που μπορούν να βοηθήσουν στην ορθή ανάπτυξη της μικροκινητικότητας. Τα δεδομένα αυτά έχουν τη δυνατότητα να οδηγήσουν σε σημαντικά συμπεράσματα. Αναφέρθηκε στα κριτήρια που ακολουθεί η Bolt για την ανάπτυξη των εργασιών της και ισχύουν γενικότερα στον τομέα της μικροκινητικότητας. Τα κριτήρια αυτά είναι η προσβασιμότητα/ πόσο βολικό είναι για τον καταναλωτή, το κόστος και η ποιότητα. Στην βάση των κριτηρίων αυτών  περιμένουν να δουν από τον εκάστοτε Δήμο περισσότερη συνδεσιμότητα εντός της πόλης και τόνισε ότι πρέπει να ξεκινήσουν τα οχήματα αυτά να αντιμετωπίζονται σαν μέσα μεταφοράς και όχι σαν μέσα αναψυχής.

Αναφέρθηκε επίσης και στο μέγιστο όριο των 15χλμ/ω σαν ακατάλληλο και επιβλαβές για την ανάπτυξη της μικροκινητικότητας. Σε τοποθέτηση του σχετικά με την υποχρεωτική χρήση του κράνους από τους χρήστες οχημάτων μικροκινητικότητας τόνισε ότι η Bolt δίνει ύψιστη σημασία στην ασφάλεια. Σε άλλες χώρες που δραστηριοποιείται η Bolt και η χρήση του κράνους είναι υποχρεωτική από τον νόμο η Bolt παρέχει κράνος καθώς και καλύμματα μιας χρήσης για τους χρήστες.

Ideas2Parliament – Volume 2: Η Διαφάνεια στις Κοινοβουλευτικές Επιτροπές: Κύπρος και Ευρώπη

O ανεξάρτητός μη κερδοσκοπικός, μη κυβερνητικός οργανισμός Oxygono διοργάνωσε τη Δευτέρα 20 Δεκεμβρίου 2021, σε συνεργασία με το Cyprus Integrity Forum και το Terra Cypria το δεύτερο μέρος της σειράς συζητήσεων Ideas2Parliament με θέμα: «Η Διαφάνεια στις Κοινοβουλευτικές Επιτροπές: Κύπρος και Ευρώπη». Η συζήτηση προβλήθηκε στις σελίδες των διοργανωτών στο Facebook, στο κανάλι του Oxygono στο YouTube και μέσω του BlackLemonTV.

Στην συζήτηση έλαβαν μέρος: η Τασούλα Ιερωνυμίδου (Γενική Διευθύντρια Βουλής),ο Aleksejs Dimitrovs (Legal Advisor on Committees: Civil Liberties, Justice and Home Affairs for GREENS/EFA),ο Paco (Martino) Ruzzante (Co-founder and CEO at Arbury Road),ο Στέφανος Λουκόπουλος (Διευθυντής και Συνιδρυτής του Vouliwatch), και ο Νικόλας Σιακαλλής (Μέλος του ΔΣ του Cyprus Integrity Forum).

Ο κος. Aleksejs Dimitrovs άνοιξε την συζήτηση μιλώντας για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την γενική υποχρέωση που έχουν οι Ευρωπαϊκοί θεσμοί για αύξηση της διαφάνειας των εργασιών τους. Όπως ανέφερε είναι δυνατό για άτομα η ομάδες να παρευρεθούν στις συνεδριάσεις των κοινοβουλευτικών επιτροπών μετά από έγκριση σχετικής αίτησης. Επίσης, από το 2004 μαγνητοσκοπήσεις των  συνεδριάσεων αναρτώνται στην ιστοσελίδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην οποία προβάλλονται και ζωντανά. Παράλληλα, υπάρχει ανοικτό διαδικτυακό αρχείο στο οποίο μπορούν να βρεθούν αντίγραφα σχετικών αρχείων, εγγράφων  και πρακτικών.

Αναφερόμενος στην κατάσταση που επικρατεί στην Λετονία δήλωσε ότι το σύνταγμα της χώρας δεν προνοεί την φυσική παρουσία πολιτών στις συνεδριάσεις των κοινοβουλευτικών επίτροπων. Το μεγαλύτερο εμπόδιο για την προβολή τους  διαδικτυακά βρισκόταν στην έλλειψη δυνατότητας για την ικανοποίηση του εν λόγο εγχειρήματος. H πανδημία Covid-19, βοήθησε στην ανάπτυξη της δυνατότητας αυτής καθώς ήταν αναγκαίο τα μέλη του Κοινοβουλίου να έχουν την δυνατότητα να συνεδριάσουν χωρίς φυσική παρουσία. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκε η πλατφόρμα ZOOM. Με την εισαγωγή της εν λόγω τεχνολογίας οι συνεδριάσεις ξεκίνησαν να μεταδίδονται ζωντανά από την ιστοσελίδα του Κοινοβουλίου της Λετονίας στην οποία διατηρείται και σχετικό αρχείο. Έτσι ενώ οι πολίτες δεν μπορούν να παρευρεθούν φυσικά στις συνεδριάσεις μπορούν να τις παρακολουθήσουν διαδικτυακά. Το μέτρο αυτό θα παραμείνει και μετά το τέλος της πανδημίας καθώς έχει βρει απήχηση όχι μόνο στους πολίτες αλλά και τους δημοσιογράφους. Καταλήγοντας, ο κος. Aleksejs Dimitrovs δήλωσε ότι οι αλλαγές αυτές βρήκαν στήριγμα στην μακρά ιστορία διαφάνειας της χώρας. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Λετονία μεταδίδονται και οι συνεδριάσεις της κυβέρνησης εξαιρουμένων κάποιων θεμάτων.

Στη συνέχεια ο κος. Paco Ruzzante τόνισε την ανάγκη να αρχίσουν οι πολίτες να σκέφτονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και όχι μόνο σε εθνικό. Συμπλήρωσε πως οι Ευρωπαϊκοί θεσμοί θα πρέπει να γίνουν ακόμα πιο προσιτοί και να παρέχουν πληροφόρηση για τις εργασίες τους σε μια λιγότερο τεχνική μορφή ώστε να είναι πιο κατανοητές από τους πολίτες. Υπογράμμισε ότι το Brexit ήταν ένα παράδειγμα της αποτυχίας των Ευρωπαϊκών θεσμών να επικοινωνήσουν το έργο τους στην πλειοψηφία των Ευρωπαίων πολιτών.

 

Ακολούθως το λόγο πήρε η Γενική Διευθύντρια της Βουλής κα. Τασούλα Ιερωνυμίδου η οποία διευκρίνισε ότι οι συνεδριάσεις των επιτροπών της Κυπριακής Βουλής είναι από κανονιστικής πλευράς δημόσιες και θα μπορούσαν να αναμεταδοθούν εάν υπήρχε η τεχνική υποστήριξη. Πρόσθεσε ότι κάθε πολίτης έχει το δικαίωμα να αιτηθεί γραπτώς ώστε να παρευρεθεί σε συνεδρίαση επιτροπής και να λάβει μέρος στην συζήτηση, δεδομένου ότι σχετίζεται με το αντικείμενο με εξαίρεση κάποιες επιτροπές.

Στην βάση αυτού του κανονισμού έγιναν και κάποιες προσπάθειες για την διεξαγωγή ενός υβριδικού μοντέλου συνεδριάσεων με την χρήση σχετικής πλατφόρμας. Η προσπάθεια αυτή όμως βρήκε αντίθετα κόμματα τα οποία επέμεναν στην διεξαγωγή των συνεδριάσεων μόνο με φυσική παρουσία. Η κα. Ιερωνυμίδου δήλωσε ότι δεν βρίσκει το κλίμα ώριμο για το άνοιγμα των επιτροπών σε ένα μοντέλο παρόμοιο με αυτό των δημοτικών συμβουλίων. Δηλαδή, με την παρουσία πολιτών ως παρατηρητές.

Πρόσθεσε πως η Βουλή είναι ανοικτή σε εισηγήσεις για τροποποίηση του κανονισμού εφόσον υπάρχει ώριμο κλίμα και ότι αυτό είναι κάτι που επιδιώκεται από την πλειοψηφία των μελών της Βουλής. Εξέφρασε την πεποίθηση ότι στην παρούσα φάση ο κανονισμός είναι ικανοποιητικός προσθέτοντας ότι πιο διαδεδομένες δημοκρατίες έχουν παρόμοιους ή και πιο αυστηρούς κανονισμούς.

Αξιοσημείωτη ήταν και η αναφορά στο γεγονός ότι προ εικοσαετίας τα τηλεοπτικά κανάλια μπορούσαν να μεταδίδουν ζωντανά όλες τις συνεδριάσεις. Το αποτέλεσμα ήταν η διεξαγωγή μη εποικοδομητικών συζητήσεων καθώς οι βουλευτές δεν μπορούσαν να χειριστούν την δημοσιότητα. Αυτό οδήγησε στην αλλαγή του κανονισμού.

Κλείνοντας δήλωσε ότι λόγω επιτακτικής ανάγκης, η Βουλή σκοπεύει να ανταποκριθεί σε πρώτο στάδιο με την καθημερινή έκδοση δελτίων τύπου που θα αναφέρουν συνοπτικά τις καθημερινές εργασίες των κοινοβουλευτικών επιτροπών. Αυτά σε πρώτο στάδιο θα αποστέλνονται στο ΚΥΠΕ και σύντομα θα είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα της βουλής. Αυτό αναμένεται να τεθεί σε ισχύ από τον Ιανουάριο του 2022. 

Συνέχεια στην συζήτηση έδωσε ο συνιδρυτής του Vouliwatch κος. Στέφανος Λουκόπουλος. Στην τοποθέτηση του ο κος. Λουκόπουλος χαρακτήρισε τα Κοινοβούλια έως την κύρια θεσμική γέφυρα ανάμεσα στους πολίτες και την Εκτελεστική εξουσία. Επίσης αποτελεί το κύριο εποπτικό όργανο που εκπροσωπεί τα συμφέροντα και δημοκρατικά δικαιώματα των πολιτών.  Για αυτό ακριβώς τον λόγο θα έπρεπε να αποτελούν παραδείγματα διαφάνειας και λογοδοσίας. Στην βάση αυτή θα πρέπει να παρέχουν στους πολίτες ελεύθερη και ανεμπόδιστη πρόσβαση στην πληροφορία που τα ίδια παράγουν δίνοντάς έτσι στους πολίτες το δικαίωμα να ελέγχουν και να αξιολογούν το έργο τους.

Ο κος. Λουκόπουλος υπογράμμισε ότι  η ουσία του θέματος, δεν βρίσκεται στο εάν οι πολίτες έχουν την δυνατότητα να παραστούν στις συνεδριάσεις αλλά κατά πόσο σε δεύτερο χρόνο έχουν πρόσβαση στα πρακτικά τους, στα έγγραφα που κατατέθηκαν από τους βουλευτές αλλά και την ατζέντα ή το απουσιολόγιο τους. 

Αναφορικά με τις συνεδριάσεις των κοινοβουλευτικών επιτροπών στην Ελληνική Βουλή, ανέφερε ότι δεν επιτρέπεται η φυσική παρουσία των πολιτών σε αυτές. Είναι όμως διαθέσιμες μέσω του επίσημου καναλιού της Βουλής όπου προβάλλονται τηλεοπτικά και διαδικτυακά. Μάλιστα σε περίπτωση που δύο συνεδριάσεις διεξάγονται παράλληλα παρέχεται η δυνατότητα επιλογής. Σε ότι αφορά την πρόσβαση σε πρακτικά και έγγραφα, ανέφερε ότι δεν είναι πάντα διαθέσιμα. Εξηγώντας πως αναρτώνται στην σχετική ιστοσελίδα είτε ακανόνιστα είτε επιλεκτικά. Ο κανονισμός δεν προβλέπει την δημοσίευση τους και περιορίζεται στην κατάθεση τους στο αρχείο της Βουλής το όποιο όμως δεν ανανεώνεται τακτικά.

Ο κος. Νικόλας Σιακαλλής συμφώνησε ότι η δημοσίευση των πρακτικών και το live-streaming των συνεδριάσεων ενισχύει την διαφάνεια στους θεσμούς. Πρόσθεσε ότι οι Θεσμοί και οι οργανισμοί πρέπει να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών και αυτό μπορεί να συμβεί με την απρόσκοπτη πρόσβαση τους σε όλα τα δεδομένα. Κλείνοντας ανέφερε πως η αύξηση της διαφάνειας στις κοινοβουλευτικές επιτροπές είναι απαραίτητο μέτρο ώστε οι πολίτες να μπορούν να αξιολογήσουν τους εκλεγμένους αντιπρόσωπους τους και το κατά πόσο είναι ικανοποιημένοι με το έργο τους.

Με το κλείσιμο των αρχικών τοποθετήσεων ακολούθησε μια εκ νέου τοποθέτηση από την κα. Ιερωνυμίδου. Δήλωσε αρχικά ότι στο ίδιο το Σύνταγμα προβλέπεται ότι τα πρακτικά είναι συνοπτικά. Κατά την άποψη της αυτό αποσκοπεί στην προστασία των βουλευτών από κακόβουλη παρερμηνεία των λεγόμενων τους και παράλληλα στην διατήρηση της αντικειμενικότητας των συνεδριάσεων. Ξεκαθάρισε επίσης ότι τα πρακτικά μπορούν να δοθούν κατόπιν δικαιολογημένου αιτήματος.

Σημείωσε δε ότι το σώμα απαρτίζεται από επτά κόμματα τα οποία έχουν ορίσει μέλη στις επιτροπές κατά παραχώρηση των άλλων κομμάτων. Περαιτέρω, με βάση το σύνταγμα μόνο  οι κοινοβουλευτικές ομάδες έχουν τη δυνατότητα να έχουν μέλη στις επιτροπές. Αυτή η παρέκκλιση έχει οδηγήσει σε σοβαρές δυσλειτουργίες στον τρόπο λειτουργίας των κοινοβουλευτικών επίτροπων.

Κλείνοντας δήλωσε ότι αντιλαμβάνεται την απαίτηση της κοινωνίας για μια πιο συμμετοχική δημοκρατία και ότι συμφωνεί στην ύπαρξη live-streaming τουλάχιστον στα αρχικά στάδια των συνεδριάσεων των κοινοβουλευτικών επιτροπών. Τόνισε όμως ότι η Βουλή οφείλει να διαφυλάξει την κυριαρχία της αλλά και τον τρόπο με οποίο λαμβάνει αποφάσεις. Ως εκ τούτου, δεν είναι δυνατή η αναμετάδοση των σταδίων λήψεως αποφάσεων και ψηφοφορίας.

Το σχετικό event μπορεί να ανευρεθεί εδώ

Λύση που να οδηγεί σε ένα κανονικό κράτος

Εκδήλωση παρουσίασης της μελέτης του Καθηγητή Ανδρέα Θεοφάνους

Τις κατευθυντήριες γραμμές επίλυσης του Κυπριακού μέσω μιας εξελικτικής διαδικασίας, η οποία θα οδηγεί σε ένα κανονικό κράτος, χωρίς ξένους στρατούς και επεμβατικά δικαιώματα, ανέπτυξε ενώπιον πολιτικών, διπλωματών, φοιτητών και δημοσιογράφων ο Καθηγητής Ανδρέας Θεοφάνους. Η εκδήλωση παρουσίασης στην αγγλική του Κειμένου Πολιτικής του Ανδρέα Θεοφάνους «Η πρόταση για ένα κανονικό κράτος, το Κυπριακό μετά την άτυπη πενταμερή», πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας από το Kυπριακό Κέντρο Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων, σε συνεργασία με το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Διεθνών Σχέσεων και Σπουδών Ανατολικής Μεσογείου του Πανεπιστημίου Λευκωσίας και το Cyprus Forum.

Ο Ανδρέας Θεοφάνους τόνισε την ανάγκη η ελληνοκυπριακή πλευρά να προβληματισθεί σοβαρά για μια νέα προσέγγιση καθώς η υφιστάμενη πολιτική, κρίνοντας εκ του αποτελέσματος, έχει αποτύχει. Επανέλαβε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία οφείλει να διαμορφώσει σαφή και συγκεκριμένη πολιτική για την επόμενη μέρα, τόσο στο πεδίο προάσπισής της όσο και στη διαχείριση του προβλήματος. Υπέδειξε επίσης ότι ενώ όλα αυτά τα χρόνια συζητούμε για λύση ομοσπονδίας, δεν υπήρχε μεταξύ των Ελληνοκυπρίων επαρκής κατανόηση της φιλοσοφίας των ομοσπονδιακών πολιτευμάτων καθώς και των διαφορετικών προσεγγίσεων.

Ο ομιλητής ανέπτυξε τη θέση του για την υιοθέτηση εξελικτικής διαδικασίας, η οποία θα συνδυάζει και πακέτο Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης όπως η συνεκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων με ταυτόχρονη οριοθέτηση της ΑΟΖ Κυπριακής Δημοκρατίας και Τουρκίας. Προτείνει επίσης τη μετατροπή των κατεχόμενων περιοχών σε Περιφέρεια/Region υπό τουρκοκυπριακή διοίκηση με εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου παράλληλα με την συμμόρφωση της Τουρκίας στις υποχρεώσεις της, όπως είναι η επιστροφή των νόμιμων κατοίκων ή/και δικαιούχων της περίκλειστης πόλης των Βαρωσίων υπό ελληνοκυπριακή διοίκηση και η σταδιακή επιστροφή εδαφών υπό ελληνοκυπριακή διοίκηση. Άξονας της πρότασης του Καθ. Θεοφάνους είναι η μετεξέλιξη της Κυπριακής Δημοκρατίας και όχι η διάλυσή της, γι’ αυτό και υποστηρίζει ότι η λύση θα πρέπει να βασίζεται στο Σύνταγμα του 1960, το οποίο να τροποποιηθεί και να περιλαμβάνει στοιχεία ενός ενοποιητικού (integrationalist) ομοσπονδιακού μοντέλου. Τέλος ο Ανδρέας Θεοφάνους προτείνει τη λειτουργία του αεροδρομίου Τύμπου και του λιμανιού της Αμμοχώστου υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και της ΕΕ, με τρόπο που δεν θα επηρεάζεται αρνητικά το νομικό καθεστώς της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενώ εισηγείται όπως στις επόμενες Ευρωεκλογές η ΕΕ προσφέρει δύο επιπρόσθετες έδρες στην Κύπρο, τις οποίες θα διεκδικήσουν Τουρκοκύπριοι, οι οποίοι θα διαβιούν στην υπό τουρκοκυπριακή διοίκηση περιφέρεια αλλά θα προέρχονται από την Κυπριακή Δημοκρατία. 

Ο τέως Υπουργός Εξωτερικών Ιωάννης Κασουλίδης εξέφρασε τη θετική του άποψη για τις προτάσεις Θεοφάνους περί εξελικτικής λύσης τις οποίες χαρακτήρισε, μεταξύ άλλων, ως επίκαιρες.  Επίσης έκανε λόγο για εισηγήσεις στις οποίες θα πρέπει να υπολογιστεί το κόστος έναντι του οφέλους. Είπε ότι ορισμένες από τις εισηγήσεις, όπως για παράδειγμα η λειτουργία του αεροδρομίου Τύμπου και του λιμανιού της Αμμοχώστου υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και της ΕΕ, κατατέθηκαν ήδη από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας αλλά έχουν απορριφθεί από την τουρκοκυπριακή πλευρά. Ο κ. Κασουλίδης αναφέρθηκε ειδικότερα στο θέμα της Αμμοχώστου, τονίζοντας ότι θα πρέπει πάση θυσία να εργαστούμε για να αποτρέψουμε τον εποικισμό της. Αναφέρθηκε στην ανάγκη να κερδίσουμε την εμπιστοσύνη του διεθνούς παράγοντα ενώ για το θέμα των υδρογονανθράκων σημείωσε χαρακτηριστικά ότι θα πρέπει να είμαστε ρεαλιστές και να μην έχουμε υπερβολικές προσδοκίες.

Σχόλια επί της πρότασης Θεοφάνους κατέθεσε ο Επίκουρος Καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών και Διακυβέρνησης της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας Δρ Μιχάλης Κοντός, ο οποίος αναφέρθηκε εκτενώς στον ρόλο που διαδραματίζουν τα διάφορα στερεότυπα στην αντιμετώπιση τέτοιων ζητημάτων, ενώ εξήρε την εμπειρία, τη γνώση και την αναλυτική ικανότητα του συγγραφέα. Αναφέρθηκε και ο ίδιος στο ισοζύγιο κόστους και οφέλους από την υιοθέτηση ορισμένων από των προτάσεων του Καθηγητή Θεοφάνους, ο οποίος, είπε, καταθέτει προτάσεις έξω από το κουτί με γνώμονα τον ορθολογισμό, χωρίς να επηρεάζεται από τις προσωπικές του πεποιθήσεις στον τρόπο με τον οποίο αντικρίζει το Κυπριακό.

Εισαγωγικό χαιρετισμό στην εκδήλωση απηύθυνε η Πρόεδρος του Δ.Σ. της οργάνωσης Οξυγόνο, Γεωργία Αθανασίου, ενώ το συντονισμό έκανε η ανώτερη επιστημονική συνεργάτιδα του Κυπριακού Κέντρου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, Άννα Κουκκίδη-Προκοπίου.

Oxygono Debate: Femicide

Oxygono Debate: «Femicide»

 

O ανεξάρτητός μη κερδοσκοπικός, μη κυβερνητικός οργανισμός Oxygono διοργάνωσε τη Πέμπτη 11 Νοεμβρίου 2021, σε συνεργασία με το Τμήμα Νομικής του Πανεπιστήμιου Κύπρου το ετήσιο του Debate με θέμα «Femicide».

Στη συζήτηση έλαβαν μέρος η βουλεύτρια Ρίτα Θεοδώρου Σούπερμαν και η Εισαγγελέας, Αριστοτέλεια Δόγκα. Τη συζήτηση συντόνιζαν ο Αναπληρωτής Καθηγητής Ποινικού Δικαίου και Φιλοσοφίας Δικαίου, επιστημονικός υπεύθυνος του ερευνητικού προγράμματος «Γυναικοκτονία και περιθώρια συγγνώμης υπό την άποψη των σκοπών της ποινής», Δρ. Χάρης Παπαχαραλάμπους και η πρόεδρος του ΔΣ του Oxygono, Γεωργία Αθανασίου.

Χαιρετισμό στη συζήτηση απηύθυναν η Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Αννίτα Δημητρίου, η Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, Στέφη Δράκου, καθώς και ο Πρόεδρος του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου, Δρ. Χρίστος Κληρίδης.

Η πρόεδρος του Oxygono υπογράμμισε πως το ετήσιο Debate έχει ως στόχο την δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών για ένα εποικοδομητικό διάλογο σε θέματα τις επικαιρότητας, συγκεντρώνοντας αξιόλογους ομιλητές από την Κύπρο και το εξωτερικό. Σημείωσε επίσης πως η επιλογή του συγκεκριμένου θέματος δεν ήταν καθόλου τυχαία καθώς το τελευταίο διάστημα έχουν έρθει στο προσκήνιο αρκετά τραγικά περιστατικά με θύματα γυναίκες. Με τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα τις υποθέσεις της Ελένης Τοπαλούδη και το έγκλημα στα γλυκά νερά με θύμα την Κάρολαιν. Περαιτέρω, στις 30.09.2021 η πρόεδρος της της Βουλής των Αντιπροσώπων κατέθεσε την πρόταση νόμου που αφορά την τροποποίηση του Ποινικού Κώδικα, ώστε να θεσπισθεί το αδίκημα της γυναικοκτονίας.

Η συζήτηση στηρίχτηκε σε τέσσερις θεματικές ενότητες και ακολούθησε τους κανόνες διεξαγωγής συζητήσεων του Oxygono.

Ιδιώνυμο αδίκημα με ποινή δια βίου φυλάκισης

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η θέσπιση του νόμου στην Κύπρο που αφορά την γυναικοκτονία. Η Κύπρος ευελπιστεί να καταστεί η πρώτη χώρα εντός Ευρώπης που θα θεσπίσει την γυναικοκτονία ως ιδιώνυμο αδίκημα με την ποινή της δια βίου φυλάκισης. Στην παρούσα μορφή της η πρόταση νόμου ορίζει την γυναικοκτονία σαν την θανάτωση γυναίκας σαν αποτέλεσμα άσκησης βίας από ερωτικό σύντροφο, βασανισμό και μισογυνισμό αλλά και άσκηση ενδοοικογενειακής βίας. 

Ανησυχίες εκφράστηκαν από την πλευρά της Νομικής Υπηρεσίας με την αιτιολογία ότι το ιδιώνυμο έγκλημα ίσως να μην διευκολύνει το έργο των ποινικών ανακριτών οι οποίοι καλούνται να αναλάβουν το μεγαλύτερο αποδεικτικό βάρος στις υποθέσεις αυτές.  

Επιτακτική η ανάγκη νομικής αναγνώρισης της γυναικοκτονίας

Στον χαιρετισμό της, η  Πρόεδρος Βουλής, Αννίτα Δημητρίου,  δήλωσε πως «σήμερα παρά ποτέ καθίσταται επιτακτική η ανάγκη νομικής αναγνώρισης της γυναικοκτονίας, ως ιδιώνυμο εγκλήματος, το οποίο μάλιστα να επισύρει την ποινή της ισόβιας κάθειρξης ως απάντηση στην έμφυλη βία”. Αναφέρθηκε στην αυξητική τάση του φαινομένου και τόνισε πως τα συστατικά του στοιχεία βασίζονται στην ανισότητα και στην επίδειξη δύναμης έναντι του φύλου, αποτελώντας τα δομικά στοιχεία ενός εγκλήματος, που ο ποινικός κώδικας στις πλείστες χώρες αντιμετωπίζει μέχρι σήμερα παραδοσιακά ως ουδέτερης φύσεως.

Η κα. Δημητρίου ανέφερε πως η τροποποίηση του ποινικού κώδικα σε σχέση με τη διάπραξη γυναικοκτονιών, θα ενισχύσει το νομικό οπλοστάσιο της ποινικής δικαιοσύνης στην Κύπρο και θα εκσυγχρονίσει το δίκαιο ώστε να συνάδει απόλυτα με τις υποχρεώσεις της Δημοκρατίας  σχετικά με την εξάλειψη της βίας και κάθε μορφής διάκρισης προς τις γυναίκες ή ομάδες γυναικών.

Πέραν των 40 δολοφονιών γυναικών στην Κύπρο την τελευταία 10ετια

Η Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, Στέφη Δράκου, δήλωσε πως οι αριθμοί «σοκάρουν», για να σημειώσει ότι καθημερινά σε όλο τον κόσμο δολοφονούνται πέραν των 130 γυναικών από πρώην ή νυν συζύγους ή συντρόφους τους ή από κάποιο μέλος της οικογένειας τους, για τον λόγο του ότι ήταν γυναίκες. Σε ότι αφορά την κατάσταση στην Κύπρο ανέφερε πως πάνω από 40 δολοφονίες γυναικών έλαβαν χώρα την τελευταία δεκαετία ενώ παράλληλα πρόσθεσε πως έχουν καταγραφεί χιλιάδες καταγγελίες για σοβαρές μορφές έμφυλης βίας και κακοποίησης.

H κα. Δράκου τόνισε περαιτέρω πως, «θα πρέπει η κοινωνία να αντικρίσει κατάματα τα φαινόμενα έμφυλης βίας, προκειμένου να μπορέσει να τα αντιμετωπίσει με τρόπο αποτελεσματικό», προσθέτοντας πως «καμιά πολιτική, νομοθετική ή διοικητική προσπάθεια για αποτελεσματική αντιμετώπιση της βίας δεν μπορεί να ευοδωθεί, εκτός και αν επιτευχθούν βαθιές και ουσιαστικές τομές, οι οποίες θα εδράζονται στην καλλιέργεια μηδενικής ανοχής απέναντι σε τέτοια φαινόμενα».

 Μήνυμα αλληλεγγύης με τη θέσπιση της νομοθεσίας

Ο Πρόεδρος του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου, Δρ. Χρίστος Κληρίδης, σημείωσε ότι η Κύπρος δεν φτάνει τις στατιστικές άλλων  χωρών, αλλά οπωσδήποτε με τη θέσπιση της νομοθεσίας, στέλνεται ένα ισχυρό μήνυμα αλληλεγγύης, σημειώνοντας πως «πρέπει να αφουγκραζόμαστε την κοινωνία και να προβλέπουμε και συνεπώς είναι θεμιτή η θέσπιση του ιδιώνυμου αδικήματος της γυναικοκτονίας». Τόνισε πως μέσω της θέσπισης αυτής στέλνεται ένα ηχηρό μήνυμα προς την κοινωνία πως αφουγκραζόμαστε της τάσεις που παρατηρούνται και λαμβάνονται έγκαιρα τα κατάλληλα μέτρα.

Τοποθετούμενος στην εκδήλωση, ο Δρ. Κληρίδης παρουσίασε και τις επιφυλάξεις για την πρόταση νόμου, όπως αυτές της Νομικής Υπηρεσίας, περί υπάρξεως στην πρόταση πολλών και ασαφών όρων που θέτουν σε κίνδυνο την επίτευξη καταδικών. Στις αιτιάσεις αυτές απάντησε ο Δρ. Παπαχαραλάμπους λέγοντας ότι δεν νοείται ποινική διάταξη χωρίς όρους που αποδίδουν το νόημά της, ότι με επί μέρους βελτιώσεις η νέα πρόνοια θα είναι απολύτως λειτουργική, ότι ο Κύπριος δικαστής είναι ήδη εξοικειωμένος με αόριστες αξιολογικές έννοιες και ότι οποιαδήποτε εναλλακτική προς την νέα πρόνοια που θα αρκείτο στη θέσπιση απλώς επιβαρυντικών περιστάσεων ή θα ανέτρεχε σε άλλους ειδικούς νόμους, θα ακύρωνε τη σημασία και το συμβολικό βάρος της νέας διάταξης. Σε ανάλογο πνεύμα υπέρ της πρότασης νόμου εκφράστηκε και η κα. Σούπερμαν, που θύμισε ότι νόμοι με ακριβώς ίδιες έννοιες όπως αυτές στην πρόταση, π.χ. σχετικά με το οργανωμένο έγκλημα, έχουν από καιρό εφαρμοστεί ομαλά και χωρίς πρόβλημα. Υπέρ της πρότασης νόμου ως έχει εκφράστηκε και η Εισαγγελέας κα. Δόγκα.

Η κα. Σούπερμαν υπογράμμισε την σημαντικότητα που παίζει το κίνητρο του δράστη στο συγκεκριμένο έγκλημα όπως ακριβώς στην περίπτωση των εγκλημάτων κατά του ρατσισμού, της ξενοφοβίας της μισαλλοδοξίας εγκλήματα εναντίον καταγωγής, σεξουαλικού προσανατολισμού. Η ταξινόμηση του εγκλήματος βάση του κινήτρου θα ευκολύνει την κατηγοριοποίηση και θα φέρει στο φως τον σκοτεινό αριθμό που εκτιμάται να είναι πολύ μεγάλος. Παράλληλα, η κα. Σούπερμαν δήλωσε πως «Το ζήτημα της δολοφονίας γυναικών, δεν αφορά ζητήματα φεμινισμού όπως πολλοί βιάζονται να πουν αλλά αφορά σε βασικά ανθρώπινα δικαιώματα που άνδρες και γυναίκες πρέπει να είναι ίσοι προς αυτά».

Ως προς τις αιτίες που οδηγούν στο έγκλημα, η κα. Σούπερμαν αναφέρθηκε στην έμφυλη και σεξιστική βία που πηγάζει από βαθύτερα αίτια τα οποία βρίσκονται στους πυρήνες των κοινωνιών. Αφορά την ανισότητα των φύλων και είναι μια ευρεία παθογένεια την οποία τα κράτη πρέπει να αναγνωρίσουν. Δήλωσε επίσης πως «Η βία στα σώματα των γυναικών αλλά και η άσκηση ελέγχου είναι αποτέλεσμα έμφυλων στερεοτύπων. Δηλαδή ο άνδρας συνδέεται με την αρρενωπότητα και τη δύναμη ενώ η γυναίκα θεωρείται κατώτερη. Σύμφωνα με τα έμφυλα στερεότυπα οι γυναίκες δυνητικά μπορούν να τιμωρηθούν, ελεγχθούν και σωφρονιστούν μέσω της έμφυλης βίας. ». συμπλήρωσε επίσης ότι οι περισσότερες υποθέσεις  εντάσσονται στο πλαίσιο της ενδοοικογενειακής βίας.

Ως προς τις απαραίτητες ενέργειες που πρέπει να ληφθούν από τις νομοθετικές αρχές χαρακτήρισε επιτακτική την δημιουργία διαφορετικού ποινικού αδικήματος γιατί έτσι θα συλλέγονται έγκυρα και πλήρη δεδομένα που θα αποτελέσουν τη βάση για τη σωστή κατανόηση και «εξοικείωση» με τη γυναικοκτονία. Τα δεδομένα αυτά θα χρησιμεύσουν ως βάση για να εντοπιστούν εκείνα τα μέτρα που θα οδηγήσουν τόσο στην πρόληψη αλλά και στην εξάλειψη της.

Επιπρόσθετα, αναγνώρισε επιπλέον αλλαγές που πρέπει να συμπληρώσουν την θέσπιση του νόμου. Μερικές από αυτές αφορούν την Ευαισθητοποίηση και εξειδίκευση Αστυνομίας και μελών του συστήματος της Ποινικής Δικαιοσύνης έτσι ώστε να μπορούν να εντοπίσουν και τεκμηριώσουν τις περιπτώσεις, Ανάπτυξη και ενίσχυση μεθόδων έρευνας που βελτιώνουν την κατανόηση του κοινωνικού πλαισίου της γυναικοκτονίας ειδικότερα της ανισότητας των φύλων. Τόνισε ότι οι αρχές θα πρέπει να δρουν προ δραστικά και όχι αντιδραστικά μετά το συμβάν, να είναι ικανές να αναγνωρίζουν τις ενδείξεις και να αποτρέπουν το συμβάν αλλά και οι δικαστές να μην λειτουργούν μέσα στο στενό γράμμα του νόμου αλλά μέσα στο πνεύμα του νόμου και να μπορούν να κατανοήσουν  πότε και γιατί ένα θύμα είναι αναξιόπιστο.

Με την σειρά της η κα. Δόγκα απέδωσε τα αίτια για την γυναικοκτόνια στο περιττό νεοτερισμό που υποτιμά την γυναικεία φύση και υπογράμμισε την αναγκαιότητα για αναπροσαρμογή του ποινικού δικαίου σε νέες μορφές εγκλημάτων που πηγάζουν από μελέτη κοινωνικών συμπεριφορών.

Αναγνώρισε και αυτή την ανάγκη για αυξημένης ορατότητας/τυποποίησης της γυναικοκτονίας ως ξεχωριστής μορφής εγκλήματος ακραίας έμφυλης βίας ώστε: α) να απαλειφθουν τα στερεότυπα των εμφυλων διακρίσεων β) να αναληφθούν από τα κράτη οι αυτονόητες υποχρεώσεις τους για ενημέρωση των πολιτών /εκπαίδευση των εμπλεκομένων αρχών /τήρηση στατιστικών στοιχείων κ διενέργεια ερευνών κ έτσι να διασφαλιστεί η ομαλή κοινωνική συμβίωση.

Στις δηλώσεις της αναφέρθηκε επίσης και στα αίτια για την παγκόσμια έξαρση του φαινόμενου που είναι ο σεξισμός, η πατριαρχία, η ανισότητα, οι κοινωνικοπολιτισμικες αντιλήψεις και τα έκφυλα στερεότυπα. Τόνισε επίσης πως έχει καταγραφεί μια βίαιη έξαρση μισογυνισμού εν καιρώ πανδημίας, μία νέα επιδημία που απειλεί το 1/2 του μαζικού πληθυσμού κάνοντας ακόμα πιο επιτακτική την ανάγκη να καταστεί ορατό το γεγονός της δολοφονίας γυναικών λόγω του φύλου τους. Περαιτέρω, κάλεσε για ουσιαστικές παρεμβάσεις στην οικογένεια, παιδεία και εργασία για πρόληψη και καταστολή του φαινομένου υπό τις κατευθυντήριες οδηγίες και σε εκτέλεση των συμβατικών υποχρεώσεων των συμβληθεντων κρατών της Ε.Ε στη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης.

Δείτε πιο κάτω τις αναφορές στα ΜΜΕ:

Φilenews

Cyprus Mail

Offsite

Cyprus Times

EU Climate Pact Launch Event

Εναρκτήρια εκδήλωση για το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για το Κλίμα

Το Oxygono, με την υποστήριξη της Αντιπροσωπίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Κύπρο, διοργάνωσε στις 19 Οκτωβρίου 2021 μια διαδικτυακή συζήτηση για το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για το Κλίμα.

Τη συζήτηση συντόνισε εκ μέρους του Oxygono ο Νικόλας Παπαχριστοφόρου με τη συμμετοχή των: Μαρίνας Κυριάκου (Architect & Urban Planner, Ενεργειακό Γραφείο Κύπρου), Δρ. Θεόδουλου Μεσημέρη (Head of Climate Action Unit, Τμήμα Περιβάλλοντος), Ασπασίας Χριστοδούλου (Communications and PR for Let’s do it Campaign) και ο Δρ. Νέστωρα Φυλακτού (Associate Research Scientist, The Cyprus Institute).

Οι συμμετέχοντες προσκλήθηκαν να μοιραστούν με το κοινό τις απόψεις τους για τη Βιώσιμη Κινητικότητα και τις Βιώσιμες Αγορές. Όλοι οι συμμετέχοντες τόνισαν αφενός την ανάγκη για εφαρμογή των σχετικών εθνικών στρατηγικών και αφετέρου τη σημασία της ανάληψης ατομικής πρωτοβουλίας, την ανάγκη για μια προσέγγιση «από κάτω προς τα πάνω» και για ουσιαστικές αλλαγές στην κουλτούρα.

Στο χαιρετισμό που απηύθυνε στην αρχή της συζήτησης, η Επίτροπος Περιβάλλοντος Κλέλια Βασιλείου τόνισε πως η προσπάθεια και η συζήτηση για το περιβάλλον αφορά όλους, υπογραμμίζοντας ότι «δεν υπάρχει κανένας ο οποίος πρέπει να μένει αμέτοχος ή αδιάφορος σε ό,τι αφορά τη συζήτηση για το κλίμα, σε ό,τι αφορά τη δράση κάθε ενός μας στην καθημερινότητα, στις μικρές ή μεγάλες μας συνήθειες, στις επιλογές που κάνουμε καθημερινά, γιατί αυτές είναι που ορίζουν και το βάρος που δίνουμε στην πράξη και στο αποτέλεσμα της μείωσης των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής».

Σχετικά με τη δράση του Γραφείου της, η κα Βασιλείου αναφέρθηκε στην προσπάθεια, σε συνεργασία με την ακαδημαϊκή κοινότητα, να απλοποιηθούν οι όροι που χρησιμοποιούνται και να ενημερωθούν οι φοιτητές πως «καμία επιστήμη είναι αδιάφορη για το περιβάλλον, κανένας δεν μπορεί να μένει αμέτοχος σε αυτή τη συζήτηση».

Σχετικά με το Σύμφωνο και την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία

Το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για το Κλίμα είναι μια πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μέρος της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, που σκοπό έχει να βοηθήσει την ΕΕ να πετύχει τον στόχο της να γίνει η πρώτη κλιματικά ουδέτερη ήπειρος στον κόσμο μέχρι το 2050. Η Πράσινη Συμφωνία στοχεύει να καταστήσει την οικονομία της ΕΕ πιο βιώσιμη, μετατρέποντας τις κλιματικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις σε ευκαιρίες, και καθιστώντας τη μετάβαση αυτή δίκαιη και χωρίς αποκλεισμούς.

Ενημέρωση προς συντάκτες

Η εναρκτήρια εκδήλωση για το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για το Κλίμα είναι η πρώτη από μια σειρά εκδηλώσεων και ενεργειών που θα διοργανώσει το Oxygono ως ο Εθνικός Συντονιστής για το Σύμφωνο στην Κύπρο σχετικά με τους στόχους της πρωτοβουλίας. Στόχος των τοπικών ενεργειών, με τη συμμετοχή επίσης των τοπικών πρεσβευτών για το Σύμφωνο για το Κλίμα, είναι να δραστηριοποιηθούν οι πολίτες, να ενημερωθούν για το πώς η δράση τους προσμετράει σε κάτι καλύτερο, να αποκτήσουν πρακτικές συμβουλές και να γνωρίσουν πώς μπορούν να δράσουν για το κλίμα.

Για περισσότερες πληροφορίες

Νικόλας Παπαχριστοφόρου (Oxygono) n.papachristoforou@oxygono.org

Κύπρος Σάββα (Ampersand) kypros.savva@ampersand.com.cy